A. F. Th. van der Heijden Books

Der Gerichtshof der Barmherzigkeit und Unterm Pflaster der Sumpf bilden den End- und Kulminationspunkt des mehrbändigen Zyklus Die zahnlose Zeit. In Der Gerichtshof der Barmherzigkeit und Unterm Pflaster der Sumpf begegnen uns die Hauptfiguren der Zahnlosen Zeit erneut: an erster Stelle Albert Egberts, der in übereinstimmung mit seiner Haltung, man müsse ein Leben in die Breite führen, seinen zehntausendsten Lebenstag feiert und erst später feststellt, daß die Karbolmaus Sux Cox vergessen hat, die Schaltjahre mitzuzählen. Da ist Zwanet Vrauwdeunt, die Freundin von Albert Egberts, die bei einer Zeitarbeitsagentur beschäftigt ist und ihren Freund Albert mit merkwürdigsten Aufträgen nach Italien schickt. Da ist Felix Boezaardt, der Künstler, der sein totales Kunstwerk schaffen will mit dem Resultat, daß Thjum Schwantje zu Tode kommt. Und natürlich sucht der Anwalt Ernst Quispel die Liebe aller Frauen.

Im Dezember 1977 tritt ein prominenter US-Filmregisseur, verkleidet und unter falschem Namen, eine dreimonatige Haftstrafe wegen Verführung einer Minderjährigen an. Im kalifornischen Gefängnis Choreo verbringt Remo Woodehouse seine eintönigen Tage, bis die Arbeit im Putztrupp mit Scott Maddox, einem lebenslang verurteilten Mithäftling, für Abwechslung sorgt. Maddox, dessen Gesicht durch einen Brandanschlag entstellt ist, wird von einigen wegen Mordes und von anderen aus politischen Gründen verurteilt. Zunächst vorsichtig, beginnen die beiden Männer, ihre Lebensgeschichten zu teilen, wobei sie zögerlich Details preisgeben. Doch ihre Gespräche entwickeln sich schnell zu einem intensiven Schlagabtausch, da der Verdacht aufkommt, dass jeder von ihnen nicht der ist, für den er sich ausgibt. Beide sind durch ein gemeinsames, traumatisches Ereignis aus der Vergangenheit verbunden, das sie nicht loslässt. Diese dramatische Konfrontation zwischen zwei Männern, verstrickt in einen der aufsehenerregendsten Mordfälle des 20. Jahrhunderts in Amerika, wird mit beeindruckender Sprachgewalt von A. F. Th. van der Heijden dargestellt und macht die Geschichte zu einer atemberaubenden Lektüre.

Knallgelb ist das Staubtuch, das Tante Tiny stets mit sich führt, um es bei Bedarf blitzschnell und ungeniert zu zücken – gern auch, wenn sie bei anderen zu Gast ist. Tientje Putz nennt man sie in der Familie, vorsichtshalber jedoch nur hinter ihrem Rücken. Denn so weich ihr Staubtuch ist, so scharf und verletzend kann ihre Zunge sein, mit der sie über Leichen geht. Ihr Neffe Albert Egberts – den wir aus van der Heijdens schon fast sagenhaftem Zyklus Die zahnlose Zeit kennen – verfolgt das Treiben seiner jungen, attraktiven Tante aus nächster Nähe, befremdet und gleichzeitig fasziniert. Es dauert Jahre, bis er entdeckt, was sie ein Leben lang antreibt, was in stillschweigender familiärer Übereinkunft geheim gehalten wird. Das Biest ist ein grandioses Frauenporträt, von Adri van der Heijden, dem »Saft- und Kraftgenie« ( Tagesspiegel ) der zeitgenössischen niederländischen Literatur, gezeichnet bis in die feinsten Verästelungen, liebevoll, beklemmend und absolut komisch.

Auf einer Reise lernt A. F. Th. van der Heijden in den neunziger Jahren das Wort "Engelsdreck" kennen, das die Ausdünstungen von Cognacfässern bezeichnet. "Es ist die einzige Art, wie Engel sichtbar werden. In Form eines Negativs. Als Schmutzablagerung." A. F. Th. ist alles andere als ein Engel, das beweisen diese Niederschriften aus dem alltäglichen Alltag sowie seine hier nachzulesenden Briefe, Essays, Aphorismen, fingierten Interviews und Buchpläne. In den über vier Jahrzehnte hinweg notierten Erfahrungen eines immer und überall die Extreme suchenden Lebens, den hochfliegenden Plänen, den Erfolgen, Zweifeln und Triumphen, seinen euphorischen Phasen, etwa nach der Geburt seines Sohnes, aber auch bei ausgedehntesten Kneipentouren, zeigt sich A. F. Th. unverstellt und ungeschönt: Sichtbar wird ein lebens- und wirklichkeitshungriger Zeitgenosse und ein detailbesessener Epiker, der nichts und niemanden schont: weder sich noch seine Zeitgenossen, noch die Leser.§Dieses Buch ist in seiner Aufrichtigkeit und Rücksichtslosigkeit gegen die eigene Person eine "Selberlebensbeschreibung" mit den Mitteln des Romanciers. Darin erfahren alle, die bisher nicht danach fragen konnten, wie das Leben dieses A. F. Th. ausfällt, und können jene, die sich diesem Werk nicht auszusetzen wagten, die Welt des Autors in Ausschnitten in Augenschein nehmen.

Tweede deel van de cyclus De tandeloze tijd waarin hoofdpersoon Albert Egbers opgroeit, het dorp van zijn jeugd verlaat en gaat studeren in Nijmegen. 'Ontroerende passages, humoristische schetsen, schokkende gebeurtenissen, filosofische overwegingen, kindertragedies, grotemensenleed, familiekronieken, sociologische uiteenzettingen, alles komt perfect gedoseerd en afgewisseld aan bod. En, niet het minst belangrijk, Van der Heijden schrijft een uiterst verzorgd Nederlands, prachtig van stijl, met steeds weer verrassende beeldspraak.' (De Stem)

„Von Aristoteles stammt der Satz: »Jedwedes Ding hat seine endgültige Bestimmung; und ruht nicht eher, bis es sie erreicht hat.« Diese Einsieht ist auch Albert Egberts bewußt, der in Nimwegen Philosophie studiert und - auf Umwegen - seine persönliche Bestimmung sucht. Einiges hat er bereits erreicht: Er hat sich aus der provinziellen Enge seiner ärmlichen Herkunft im Süden der Niederlande gelöst und es geschafft, dank seines Freundes Thjum Schwanke, Sproß einer reichen Fleischwarenfabrikantendynastie, ein Haus dieser Familie mit seinem Kumpan bewohnen zu können. Doch nun befällt ihn ein Ekel gegenüber allem und jedem. Diesen können auch die ständigen Besäufnisse und Feten nicht beseitigen - im Gegenteil. Eine dieser Feten führt schließlich dazu, daß die beiden Studenten das Haus räumen müssen. In seinem Bemühen, voranzukommen, strandet Egberts im Haus der Eltern, also an seinem Ausgangspunkt. Ist folglich die Rückkehr zu seinen Ursprüngen seine Bestimmung? Hat er mit den ihn ständig begleitenden Zweifeln über seine Herkunft recht? Ist sein legitimer Vater vielleicht doch nicht sein wirklicher Vater?“

Ein Hausbesetzer wird am Morgen nach seiner Verhaftung tot in einer Polizeistelle aufgefunden. Ernst Quispel, Anwalt und Quartalstrinker, wird mit dem Fall betraut. Er glaubt nicht an die offizielle Erklärung, der Jugendliche sei an einer Überdosis gestorben.

Tweede deel van de cyclus De tandeloze tijd waarin hoofdpersoon Albert Egbers opgroeit, het dorp van zijn jeugd verlaat en gaat studeren in Nijmegen. 'Ontroerende passages, humoristische schetsen, schokkende gebeurtenissen, filosofische overwegingen, kindertragedies, grotemensenleed, familiekronieken, sociologische uiteenzettingen, alles komt perfect gedoseerd en afgewisseld aan bod. En, niet het minst belangrijk, Van der Heijden schrijft een uiterst verzorgd Nederlands, prachtig van stijl, met steeds weer verrassende beeldspraak.' (De Stem)

Een achttienjarige jongen overlijdt onder verdachte omstandigheden in een politiecel. Ernst Quispel, voormalig rivaal in de liefde van Albert Egberts, krijgt als advocaat van de nabestaanden het dringende verzoek enige helderheid te verschaffen in de dood van deze krakersleider. Vanwaar zijn weerzin tegen die rol?

Niederlande, Amsterdam, 1980, 29./30. April, Königinnentag, Juliana dankt ab, Beatrix tritt ihre Nachfolge an. Am 30. April wird nicht nur der Geburtstag von Juliana begangen - an diesem Tag hat auch Albert Egberts Geburtstag. Der wurde jedoch wegen demjenigen des Staatsoberhauptes nie gefeiert. Vielleicht ist das der Grund dafür, dass er nun ganz unten angelangt ist: Als Heroinsüchtiger verschafft er sich das Geld für die Droge, indem er Autos aufbricht. Doch in dieser Nacht vom 29. auf den 30. April passt er nicht auf und wird von einem im Auto sitzenden Hund in den Arm gebissen. Dies ist der Anlass, über die beiden Seiten des Lebens, Vergangenheit und Zukunft, nachzudenken. Die Gegenwart drängt sich sowieso ungewollt in sein Leben: Albert Egberts gerät an die Spitze des Demonstrationszuges gegen die Krönung und kämpft an vorderster Front bei der Schlacht um die Blaubrücke. Auch in diesem Roman entfaltet A. F. Th. van der Heijden ein äußerst facettenreiches Kaleidoskop, in de m sich die Ereignisse einer Nacht und eines Tages durch die Perspektive aus der Vergangenheit und in die Zukunft zu einem vielschichtigen Bild des Lebens zusammenfügen. Und wer wissen möchte, was passierte, als Albert Egberts doch einmal einen runden Geburtstag seines Lebens feierte, braucht nur van der Heijdens Roman Der Gerichtshof der Barmherzigkeit (Aug. 2001) zu lesen.

Roman ter nagedachtenis aan de 21-jarige zoon van de auteur die in 2010 omkwam bij een verkeersongeluk.

We zien de schrijver aan het werk die als geen ander contemporaine auteur in zijn episch opgezette romancycli het levensgevoel van het hedendaagse tijdsgewricht vangt en oude mythische en literaire motieven met een moderne gedachte-inhoud injecteert. We kunnen de ontwikkeling van zijn oeuvre volgen van zijn eerste opzet voor een 'roman fleuve' die uit zou groeien tot de romancyclus De tandeloze tijd , tot de ontstaangeschiedenis van zijn moderne variant op de klassieke Oidipous-mythe, de zevendelige cyclus Homo duplex , over de gespleten mens op het snijvlak van twee eeuwen. In Engelenplaque vinden we zijn filosofische bespiegelingen over de plaats van de mens, de schrijvende mens, in de geschiedenis, aantekeningen waarin toekomstig werk in de steigers wordt gezet, maar ook des schrijvers persoonlijke obsessies, zijn gevecht tegen alles wat het ambachtelijke beitelwerk aan zijn literaire kathedralen in de weg cafebezoek, het verlammende erotische visioen, crises en botbreuken.

Een door het leven al zwaarbeproefde filmregisseur verdwijnt eind jaren zeventig wegens ontucht met een minderjarig meisje achter de tralies van een Californische gevangenis - incognito. Hij maakt er kennis met een tot levenslang veroordeelde die door een ingezwachteld hoofd onherkenbaar is. Tussen de twee mannen ontstaat een onwillige verstandhouding, een stugge vriendschap bijna, totdat de cineast ontdekt dat achter de winselen de persoon schuilgaat die zijn leven heeft verwoest. Dan pas komt het tot een écht gesprek.Geen berouw, geen vergiffenis. De regisseur gaat met zijn aanklacht tot op het bot, maar de ander blijft vasthouden aan de duistere, pseudo-politieke idealen die tot zijn daad hebben geleid, een van Amerika's smerigste moordzaken van de twintigste eeuw.

De relatie tussen reclameman Nico Dorlas, halverwege de veertig, en zijn jongere vriendin Désirée staat op springen. Dorlas’ aanhoudende drank- en drugsconsumptie, zijn handtaste- lijkheid en zijn aan paranoia grenzende verlatingsangst vormen een dodelijke combinatie. Als Désirée de benen neemt, rest Dorlas één conclusie: zij moet sterven, en hij zal met zijn vriendin ten onder gaan – de hedendaagse variant van de romantische Liebestod. Dorlas wordt bijgestaan door Ernst Quispel, de advocaat uit Advocaat van de hanen (1990), die twintig jaar grijzer en twintig jaar cynischer is geworden. Binnen een etmaal zien we het universum van Nico Dorlas verkruimelen. Als hij ten slotte zijn noodlottige schot lost, is het niet zozeer de vraag ‘whodunit?’ alswel ‘whotookit?’ Kwaadschiks is een literair moordmysterie zoals alleen A.F.Th. van der Heijden dat schrijven kan: geworteld in de Amsterdamse actualiteit, maar met universele reikwijdte, compact en tegelijk diepgaand.

Tips en voorbeelden voor het schrijven van literair proza, mede aan de hand van interviews met Hella Haasse, A.F.Th. van der Heijden, Tom Lanoye, Margriet de Moor, Thomas Rosenboom en K. Schippers.

"Het verhaal met de opmerkelijke titel 'De gouden stad – maar onder een andere titel (De verdwaalde kogel) (een duet)' verscheen voor het eerst in 1978 in de verhalenbundel 'Een gondel in de Herengracht' die A.F.Th. van der Heijden uitbracht onder het pseudoniem Patrizio Canaponi. Zijn debuut. Al na twee boeken wierp de auteur dit pseudoniem van zich af, en schreef sindsdien een imposant oeuvre dat in 2011 bekroond werd met de Constantijn Huygensprijs en in 2013 met de P.C.Hooftprijs. Van der Heijden ontving niet alleen vele literaire prijzen, maar weet met zijn romancycli 'De tandeloze tijd' en 'Homo duplex' en al evenzeer met zijn 'losse' romans ('Tonio', 2011) ook vele lezers aan zich te binden. De auteur koos voor dit Literaire Juweeltje zelf dit verhaal uit zijn omvangrijke oeuvre."--Page 63.

Benny groeit op in een wereld waarin de mens slechts een dag leeft en de liefdesdaad eenmalig is. De hemel, zo gelooft men, is het geluk van een ogenblik; de hel is de plaats van de herhaalbaarheid der dingen. Benny en zijn vriendin plegen een moord op een blinde, om zodoende in de hel terecht te komen en hun liefdesdaad te kunnen herhalen.

In De helleveeg keert A.F.Th. van der Heijden terug naar het decor en de personages van zijn vermaarde cyclus De tandeloze tijd. We maken kennis met Albert Egberts’ tante Tiny, die behalve met smetvrees ook behept is met een dwangmatig scherpe tong. Voor Albert is tante Tiny, schertsend Tientje Poets genoemd, even afschrikwekkend als intrigerend. Eenmaal zelf vader geworden stuurt Albert aan op een grote confrontatie, waarbij eindelijk alle familiegeheimen aan het licht komen. Met zijn majestueuze beheersing van de stof voert Van der Heijden ons zijn vertrouwde, levendige universum binnen. De helleveeg is een even geestige als schrijnende roman. Van der Heijden levert opnieuw het bewijs van de vitaliteit en kracht van zijn schrijverschap.

Een beeldhouwer tast met zijn plastieken de grenzen van het hyperrealisme af. Hij wikkelt levende modellen in elastisch gipsverband, en legt in het stollende harnas hun ultieme pose vast - tot het een keer misgaat. Uit zijn cyclus De tandeloze tijd lichtte A.F.Th. van der Heijden de verhaallijn over de zogeheten gipsmoord en herschreef deze tot een zelfstandige roman. Het resultaat is Doodverf - een boek over de kunst die sterker is dan de liefde. Maar wint de kunst ook van de dood?

In 2005 viert Koningin Beatrix haar zilveren jubileum. De sfeer in de stad is explosief - net als toen, vijfentwintig jaar geleden, op de dag van haar inhuldiging. 'Geen woning, geen kroning'. Op 30 april, toen Prinses Beatrix de troon besteeg, was de werkeloosheid hoog, de woningnood schrijnend en werden lege panden in Amsterdam gekraakt. Rookbommen en gevechten tussen krakers en ME-ers markeerden de overgang naar een nieuwe koningin. Tegen dit decor liet A.F.Th. van der Heijden zijn held Albert Egberts met scharen auto's openbreken om aan geld te komen voor drugs. De slag om Blauwbrug verscheen in 1983 als proloog van 'De tandeloze tijd'.

In De Movo Tapes doet de verteller, die schuil gaat achter de codenaam QX-Q-8, na de dood van Tibbolt 'Movo' Satink wekenlang niets anders dan diens volgesproken cassettebandjes beluisteren. Hij komt erachter dat Tibbolt opgroeide van jonge verwarde jongen tot een jongeman die oudere dames bedient en die probeert een veldslag te organiseren tussen hooligans. Regelmatig onderbreekt QX-Q-8 het levensverhaal van Satink om een Rotterdamse geschiedenis ten tijde van Movo's geboorte op te rakelen. De twee verhaallijnen draaien om elkaar heen en zoeken elkaar op om ten slotte elkaar te vinden in een telefoongesprek dat de hooliganveldslag bekrachtigt bij knooppunt Hellegatsplein.

De dood van twee jeugdvrienden zet een schrijver aan tot een onderzoek van zijn geheugen.

Met het voltooien van de requiemroman Tonio had A.F.Th. van der Heijden nog lang niet alles gezegd over zijn op 23 mei 2010 verongelukte zoon. De interviews in de dagen en weken volgend op publicatie beantwoordde hij niet mondeling maar schriftelijk. Die artikelen, zes in totaal, groeiden stuk voor stuk uit tot zorgvuldig gecomponeerde, essay-achtige teksten over de ontstaansgeschiedenis van Tonio en de overlevingsstrategieën van de achtergebleven ouders.In Uitverkoren zijn deze interviews verzameld en aangevuld met de novelle Uitverkoren, de oertekst die aan de basis lag van de requiemroman. Ook is het dankwoord opgenomen dat Van der Heijden uitsprak toen hij in mei 2013 de P.C. Hooft-prijs voor proza ontving. Het was die dag, 30 mei, drie jaar na de rampzalige Pinksterdag, dat Van der Heijden weer naar buiten trad en een periode van eenzame opsluiting afsloot. Zo omspant Uitverkoren de moeilijkste jaren uit het leven van Adri van der Heijden en zijn vrouw Mirjam Rotenstreich. Een nietsontziend en onthullend boek over de dood, over schrijven, en over het schrijven over de dood.

Het boeiende verhaal gaat over een man die verblind door vadertrots zijn zoon de afgrond in duwt, en daarmee zichzelf en de rest van zijn gezin te gronde richt.

Liefdesbaby of filmbaby?Een tienerstel: zij wil het kind, hij beslist niet.Hoe kan een vondeling zoek raken?

In de romancyclus Homo duplex steekt de verteller, om aan een dagvaarding te ontkomen, een degen dwars door een globe: hij wil vluchten naar de letterlijk verst verwijderde plek op aarde. De auteur had het gevoel zo’n beeld al eens te zijn tegengekomen – tot hij De versierde mens van Harry Mulisch herlas en op de passage stuitte die als motto is gebruikt.De degenpunt voert de verteller naar de Randstad Holland, waar hij zijn kans lijkt af te wachten om Movo, een van de hoofdpersonen uit Homo duplex, met het drama van zijn afkomst te confronteren. Op 25 april 1999, de dag van het Rotterdams landskampioenschap en de Coolsingelrellen, is het zover – en daarmee begint het tragische verhaal rond de drieling Mim.Deze roman van A.F.Th van der Heijden verscheen oorspronkelijk als zesde en laatste deel in een serie hommages aan de tachtigjarige Harry Mulisch.

Brieven van hedendaagse nederlandstalige schrijvers aan hun jonge ik.

Widerborstig sind bei Robby nicht nur die Haare, sondern auch sein ganzes Verhalten. Ausdruck jugendlicher Minderwertigkeitsgefühle, gegen die er sich verzweifelt wehrt. Und da sein Vater als Radrennfahrer eine kleine Karriere gemacht hat, ist es naheliegend, daß Robby ebenfalls als Radrennfahrer Bestätigung zu finden hofft. Von der Geschwindigkeit erwartet er sich: die Loslösung aus dem Alltag, das Hinüberspringen aus dem Gewöhnlichen in eine freie Existenz. Doch wenn man den Rausch der immer größeren Geschwindigkeit benötigt, muß man auf schnellere Gefährte umsteigen. Motorräder und frisierte Autos aber kosten Geld, das sich Robby durch kleine Gaunereien zu verschaffen sucht. So verwundert es nicht, daß er eines Nachts eine Polizeisperre durchbricht und in der anschließenden Verfolgungsjagd mit höchster Geschwindigkeit gegen einen Baum rast. Mit der Rekonstruktion des Leidenswegs eines jungen Niederländers ist van der Heijden ein eindrucksvolles Jugendpsychogramm gelungen.

»Der wohl sprachmächtigste Dichter, den die Niederlande augenblicklich besitzen, der mit Sicherheit sinnlichste« (Tilman Krause), erzählt in Das Gefahrendreieck die traurig-komischen Stationen, die Albert Egberts auf dem Weg vom kleinen Jungen bis zum Studenten absolviert. Früh wird ihm bewusst, wie er leben will: »nicht vorwärts, auf den Schienen der irdischen Zeit, die zum Tod führten … sondern außerhalb dieser Zeit, auf einem Nebengleis … ein Leben nicht in die Länge, sondern in die Breite.« Diese Maxime ist eine Reaktion auf das einengende Dreieck aus Straße, Eisenbahnlinie und Kanal, in dem er aufwächst und das zahlreiche Gefahren birgt. Da ist der tyrannische Vater, dessen Trunksucht die Familie belastet, und der gewalttätige Altersgenosse Flix, mit dem Albert Heldentaten vollbringen will. Auch Verwandte und Nachbarn, die kleinen Leute und großen Angeber, stellen Herausforderungen dar. Selbst außerhalb des Dreiecks, in Nijmegen zu Beginn des Studiums, lauern Gefahren wie Frauen und die »gestiefelten Maexisten«. In seinem weit ausgreifenden Panorama des Alltags in Kleinstädten und Provinzorten erzählt A. F. Th. Von der Heijden ernste und lustige, abenteuerliche und absurde Geschichten – und die Geschichten hinter den Geschichten. Adrianus Franciscus Theodorus von der Heijden, 1951 geboren, lebt heute in Amsterdam und zählt zu den bedeutendsten niederländischen Autoren.

In dem Begleitband zum Zyklus Die zahnlose Zeit erläutert der Autor für Anfänger und fortgeschrittene van-der-Heijden-Fans, wie sein großes Opus entstand. Der Band beschreibt zusätzlich die sich kreuzenden Lebenswege aller Protagonisten der Zahnlosen Zeit.

De Nijmeegse student Albert Egberts wil de doorknagende tijd zijn tanden ontnemen. Maar door te ‘leven in de breedte’ dreigt zijn bestaan tot stilstand te komen. Hij verzandt in lamlendigheid, overmatig drankgebruik en lethargie. Een verhuizing naar Amsterdam moet zijn leven weer vlot trekken.

Vijfdelige verhalencyclus die het debuut vormt van Patrizio Canaponi, de aanvankelijke schrijversnaam van A.F.Th. van der Heijden. Een debuut waarmee hij onmiddellijk werd herkend als een van de grootste nieuwe schrijvers. Robert Anker in Het Parool : 'Canaponi heeft zich met dit briljante debuut in één klap als een van Nederlands belangrijkste jonge schrijvers kenbaar gemaakt. Wat er de laatste jaren aan de Nederlandse letterkunde is toegevoegd is vaak allemaal wel aardig, wel goed bedoeld, wel vernuftig geschreven, maar zelden is het echt opwindend. maar Een gondel in de Herengracht is sprankelend en vol leven.'