Wydawnictwo Naukowe UMK Books

Wydaje się, że po okresie wzmożonej uwagi krytyków i badaczy literatury obejmującej dzieła Wierzyńskiego i Skamandra […] twórczość skamandrytów nie cieszy się obecnie szczególnym zainteresowaniem, zwłaszcza młodszego pokolenia badaczy. Nie wnikając w przyczyny takiego stanu rzeczy […], trzeba z satysfakcją stwierdzić, że zredagowany przez Wacława Lewandowskiego i Jakuba Osińskiego zbiór interpretacji utworów Kazimierza Wierzyńskiego przerywa niejako naukowo-krytyczne „milczenie” o skamandrytach i w jakimś sensie na nowo wprowadza do zbiorowej świadomości twórczość wybitnego poety grupy. Że okazja jest rocznicowa (125 lat od urodzin poety, 100 lat od jego debiutu, 50 od śmierci), nie ma w moim przekonaniu żadnego znaczenia. Po prostu się Wierzyńskiemu taki tom interpretacji należał. Z recenzji prof. dr. hab. Józefa Olejniczaka (Uniwersytet Śląski w Katowicach) Czytanie Wierzyńskiego wpisuje się […], po pierwsze, w tradycje podobnego rodzaju przedsięwzięć – jako projekt badawczy przynosi plon w postaci kilkunastu studiów, odczytujących fragmenty znaczącego w literaturze dorobku, sytuuje się zatem w kontekście znanych od dawna praktykowanych przedsięwzięć naukowych czy naukowo- dydaktycznych […]. Po drugie, […] książka spełnia autentyczne oczekiwania najlepiej pojętego „wydawnictwa jubileuszowego”. Z recenzji dr. hab. Mariusza Zawodniaka, prof. Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

W monografii dokonano ciekawego wyboru tematów, w znacznej mierze odnoszących się do praktycznych zagadnień związanych ze sporządzaniem testamentu. Stanowić ona może interesującą pozycję dla osób zainteresowanych problematyką prawa spadkowego, w szczególności kwestią rozrządzeń na wypadek śmierci. Z recenzji dr hab. Małgorzaty Świderskiej, prof. UMK

Monografia zbiorowa „Bajka ludowa i nie-ludowa w badaniach interdyscyplinarnych” stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób współcześnie pojmuje się i bada bajkę ludową. To proste pytanie nie jest bezzasadne, jako że zainteresowanie bajką w ostatnich czasach wydaje się znaczne. Powstaje wiele filmów, spektakli i książek odwołujących się już w nagłówkach do tytułowej kategorii, ale niejednokrotnie trudno znaleźć między nimi jakieś bliższe związki poza daleko idącymi skojarzeniami z czarami, cudownością i niezwykłością. Być może w takim szerokim rozumieniu terminu jest zauważalny zwrot ku pierwotnemu znaczeniu słowa bajka, czyli bajać, kłamać, opowiadać nieprawdy. Pragnąc bliżej przyjrzeć się istocie tego problemu, zaproszono do zaprezentowania wyników swych badań nad bajką 18 przedstawicieli różnych dyscyplin (folklorystów, etnologów, kulturoznawców, literaturoznawców, teatrologów, filozofów, pedagogów), aby zobaczyć z ich perspektyw, czym jest bajka, co w rzeczywistości kryje się pod tym pojęciem i jakimi narzędziami można tę kategorię badać.

Studying the Memory of Communism Genealogies Social Practices and Communication

Aleksander Smoliński, Tomasz Strzeżek Z potrzeby chwili. Mobilizacja jazdy w warunkach powstania i wojny polsko-rosyjskiej w końcu 1830 i w 1831 r. oraz w pierwszym okresie walk o niepodległość i granice na przełomie 1918 i 1919 r.

Niniejsze opracowanie jest przewodnikiem pomocnym studentom kierunków medycznych w realizacji ćwiczeń laboratoryjnych z zakresu fizykochemicznych metod rozdzielania. Według koncepcji autorów zaproponowane ćwiczenia stanowią przegląd najczęściej stosowanych technik i metod rozdzielania stosowanych w laboratoriach analitycznych. Zakres ćwiczeń obejmuje zarówno metody przygotowania próbki, jak i techniki chromatograficzne i spektroskopowe, które znajdują zastosowanie w analityce leków, związków biologicznie czynnych oraz zanieczyszczeń. W opracowaniu uwzględniono opis procesów adsorpcji wykorzystywanych w metodach przygotowania próbki, głównie w układzie ciało stałe–ciecz, a także podstawy teoretyczne wybranych technik chromatograficznych (TLC, GC). Zaprezentowane metodyki mają charakter poglądowy i mogą być wykorzystywane przez analityków pracujących zarówno w laboratoriach medycznych, jak i w laboratoriach kontroli jakości w przemyśle farmaceutycznym oraz kosmetycznym.

Książka wieńczy ważny etap w badaniach podjętych i realizowanych przez Pracownię Badań nad Pamięcią Zbiorową w Postkomunistycznej Europie działającą w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu od bez mała dekady. […]. Nie sposób nie zauważyć pewnego zdziwienia, a niekiedy wręcz zakłopotania, wielu uczonych, kiedy zetknęli się z nostalgią i tęsknotą za komunizmem, szczególnie gdy trzeba było odpowiedzieć na pytanie o ich źródła. Ten wyraz pamięci oddolnej kolidował bowiem otwarcie z głównymi treściami i dominującą tonacją pamięci oficjalnej. Wbrew podjętym wysiłkom badawczym analiza tego zjawiska ogranicza się w zasadzie do jego uwypuklenia i zaznaczenia jego obecności w mnemonicznej ikonosferze. Nie brakuje przy tym również błędnych wniosków i perspektyw, zawierających się nawet w samym określeniu „nostalgia” czy „tęsknota za komunizmem”. Nie chodzi przecież o chęć przywrócenia reżimu i władzy komunistycznej, lecz o silnie zakorzenione w indywidualnym lub pokoleniowym doświadczeniu życiowym spojrzenie na własną przeszłość nie tylko w kontekście prawdziwej lub kulturowo stymulowanej traumy, ale przede wszystkim z punktu widzenia teraźniejszości. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podobnie jak pamięć nostalgia również jest funkcją postkomunistycznej teraźniejszości. Ze Wstępu do książki

Przedstawiamy Państwu pierwszy tom monografii Dziedzictwo rzemiosła artystycznego – tradycyjne techniki oraz nowoczesna konserwacja i restauracja będącej zbiorem dziesięciu artykułów, napisanych przez uczestników I edycji Konferencji Naukowej pod tym samym tytułem. Stanowią one cenne źródło wiedzy. W poszczególnych rozdziałach prezentowanych jest wiele nowych rozwiązań zarówno materiałowych, jak i metodologicznych z zakresu badań oraz konserwacji i restauracji różnorodnych obiektów rzemiosła artystycznego, które nie były jak dotąd tak szczegółowo omawiane w literaturze. Tematyka monografii stanowi odbicie zainteresowań autorów i jednocześnie wpisuje się w aktualne trendy i zagadnienia podejmowane nie tylko w kraju, ale także na świecie.

Hybrydowość w grafice Medium w poszukiwaniu swego czasu i sensu to praca zbiorowa, w której historycy i krytycy sztuki oraz artyści z różnych ośrodków akademickich w kraju podejmują ważne pytania o sens i rozumienie medium graficznego oraz metody jego badań. Autorzy i autorki tekstów prezentują rozmaite punkty widzenia, odnosząc się do historii grafiki, jej cyfrowej ewolucji i szerokiego spektrum oddziaływań na współczesną sztukę i kulturę. Tematy poszczególnych tekstów nawiązują do ekologii, re- u upcyclingu, feminizmu i sztuki kobiecej, (post)kolonializmu, sztuki haptycznej i efemerycznej, a także działań relacyjnych oraz ingerencji i integracji z publicznością.

Wstęp / 11 Małgorzata Nowalińska Warsztat średniowiecznego mistrza. Sposoby mechanicznego kopiowania rysunku / 13 Dorota Maria Borowska Widzimy to, co wiemy. Znaczenie geometrii w tworzeniu kompozycji obrazu Jana van Eycka Małżeństwo Arnolfinich / 31 Katarzyna Novljaković Dwustronnie malowany obraz Lippa d’Andrei di Lippo z kolekcji książąt Czartoryskich jako przykład tradycyjnego warsztatu quattrocenta / 45 Anna Forczek-Sajdak Renesansowe pomniki nagrobne rodziny Pieniążków herbu Odrowąż z Krużlowej i Skrzydlnej / 63 Alicja Saar-Kozłowska Uwagi na temat warsztatu barokowego rzeźbiarza w kamieniu. Między formą wyciętą, nieukończoną a pogłębioną polichromią / 87 Mateusz Jasiński Analiza technologiczna obrazu Sąd Midasa ze zbiorów Muzeum Lubelskiego w Lublinie – porównanie z warsztatem Gerrita van Honthorsta i innych caravaggionistów utrechckich / 123 Sylwia Svorová Pawełkowicz, Michał Witkowski Smalta – produkcja i handel w świetle badań archiwalnych i fizykochemicznych / 139 Ewa Doleżyńska-Sewerniak, Jakub Karasiński Badania stosunków izotopowych ołowiu w próbkach bieli ołowiowej z obrazów Szymona Czechowicza (1689–1775) / 155 Przemysław Waszak Rekonstrukcje z zakresu historii sztuki a wizja literacka warsztatu biedermeierowskiego malarza Carla Spitzwega / 181 Elżbieta Zygier, Anna Klisińska-Kopacz Sposób opracowania malarskiego obrazów o tematyce myśliwskiej Maksymiliana Gierymskiego / 193 Andrzej Laskowski Wokół warsztatu ga

Opracowali: Maksim Makarau, Dzianis Liseichykau, Andrei Latushkin Redakcja: Tomasz Kempa. Wydanie Księgi magistratu miasta Połocka z 1676 roku rozpoczyna nową serię wydawniczą „Monumenta Magni Ducatus Lithuaniae”. Inicjatywa ta zrodziła się wśród historyków Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz w wyniku rozmów z badaczami zajmującymi się historią Wielkiego Księstwa Litewskiego w epoce nowożytnej (XVI–XVIII wiek). Wiele osób podkreślało potrzebę stworzenia serii, która prezentowałaby różnorodne źródła dotyczące historii tego państwa, nieujęte w innych projektach wydawniczych. Seria „Monumenta Magni Ducatus Lithuaniae” ma na celu ułatwienie publikacji źródeł oraz pozyskiwanie funduszy na ich wydanie. Dzięki wsparciu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego udało się zdobyć środki na opracowanie pierwszych czterech tomów, które obejmują zarówno całe rękopisy, jak i edycje dokumentów z różnych archiwów i bibliotek, zebrane według określonego tematu. W skład tych tomów wchodzą: Księga magistratu miasta Połocka z 1676 roku, Źródła do dziejów Żmudzi (1522–1648), Akta sejmikowe województwa wileńskiego (1566–1655) oraz Księga grodzka oszmiańska 1650–1719. Ostatni tom, z powodu dużej objętości, ukaże się w dwóch częściach. Wszystkie tomy opracował zespół polskich, białoruskich i litewskich historyków.

„Dziecięca wojna” jako pokoleniowe doświadczenie / 7 Antologia Część I. Okupacyjne wspomnienia / 65 Część II. Wojenne chwile grozy / 142 Część III. Zbiorowe mogiły / 216 Część IV. Cierpienia matki i dziecka / 259 Część V. Szkoła / 266 Bibliografia

.W badaniach naukowych i pisarstwie historycznym Profesora Kazimierza Maliszewskiego wielokrotnie przewijały się wątki tematyczne z zakresu historii kultury staropolskiej i europejskiej, dziejów komunikacji społecznej i Kościoła katolickiego, prasy rękopiśmiennej, a także historii i biografistyki toruńskiej. Między innymi tym zagadnieniom, ale również wielu innym intrygującym tematom historycznym poświęcone są studia zawarte w tym tomie, przygotowane przez szerokie grono autorów.

Odpowiedzialność dyscyplinarna stanowi nie tylko gwarancję prawidłowości wykonywania zawodu, ale jest również wyrazem konieczności różnicowania wymagań w zakresie standardów zawodowych i etycznych, jakie stawiane są wskazanym grupom zawodowym. Autorzy opracowań zebranych w monografii podjęli trud wykazania tych różnic w przepisach prawa oraz działalności orzeczniczej organów orzekających w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej. Nie brakuje tu zarówno opracowań próbujących określić relacje między odpowiedzialnością dyscyplinarną a innymi rodzajami odpowiedzialności prawnej, jak i poruszających szczegółowo problematykę jej podstaw, wymiaru kar orzekanych w postępowaniach dyscyplinarnych czy też jawności orzeczeń i dostępu do informacji związanych z toczącymi się postępowaniami dyscyplinarnymi. Potrzebę podejmowania studiów w tym zakresie dostrzega także recenzent tomu, dr hab. Marian Masternak, prof. UKW, który stwierdził: „Wybór tego tematu należy uznać za w pełni trafny nie tylko dlatego, że stanowi bardzo interesujący problem badawczy, lecz również z uwagi na jego niezwykle istotne znaczenie dla praktyki. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest jedną z podstawowych cech wszystkich zawodów zaufania publicznego, przesądza o istocie tych zawodów, stąd też dobrze się stało, że ta właśnie problematyka została podjęta w recenzowanej publikacji”.

Prezentowana książka dedykowana jest osobie Profesora Marka N. Jakubowskiego, wieloletniego wykładowcy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a przede wszystkim uczonego humanisty. Pisanie o książkach dedykowanych wybitnym profesorom u schyłku ich kariery, skłania – tak, jak zaciekawiający tytuł książki – do melancholijnej refleksji nad względnością przemijającego czasu. O ile w początkach pracy akademickiej wyobrażenie końca historii jest futurologiczną fikcją, to te same lata przeszłości zdają się nieomal mgnieniem oka. Zgodnie z dobrą tradycją uniwersytecką uczniowie, przyjaciele i współpracownicy Profesora oddali koledze po fachu należny mu szacunek. Potwierdzili tym samym wartość przyjaźni w świecie wspólnoty uczonych. I to nie tylko tej utylitarnej, lecz opartej na ideałach bezinteresowności, bez których kultura humanistyczna nie może zaistnieć w realnym świecie.

Przyroda otaczająca człowieka w naturalny sposób poddawana była rozmaitym interpretacjom, które stawały się faktami kulturowymi i zakorzeniały się życiu społeczeństw. Autorzy zebranych w tomie artykułów przedstawiają interpretacje przyrody w różnych kontekstach historycznych i geograficznych, a tym samym eksponują różnorodność ujęć interpretacji przyrody. Przyglądając się „człowiekowi w czasie”, pokazują „alternatywne przyrody”. Kolejne artykuły pozwalają czytelnikowi przede wszystkim zapoznać się z nimi w „działaniu”. Śledząc wraz z autorami takie tematy, jak: praktyki okołołowieckie, poszukiwanie zależności między pojęciami „wojna”, „pokój” i „zwierzęta”, niezwykły czyn Oktawiana Augusta, poddanie świata wszelkich istot żywych influencji kosmicznej, wątek jelenia w dawnej kulturze, symboliczne karanie zwierząt, badania przyrodnicze Johanna Wolfganga Goethego, wiadomości o przyrodzie zawarte w prasie, obecność elementów roślinnych w europejskiej symbolice wojskowej, funkcjonowanie myślenia mityczno-magicznego i jego obecność w kulturze współczesnej - obserwujemy ich kulturowa? materialność.

Słowo wstępne / 11 Laudacje Stanisław Juszczyk Profesor Bronisław Siemieniecki – twórca podstaw pedagogiki kognitywistycznej, myśliciel, badacz, nauczyciel akademicki i wychowawca młodych badaczy / 23 Maciej Tanaś Profesor Bronisław Siemieniecki – twórca szkoły toruńskiej w zakresie pedagogiki mediów i pedagogiki kognitywistycznej / 43 Urszula M. Żegleń Jubileusz Profesora Bronisława Siemienieckiego wpisany w początki Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego / 51 Kamila Majewska Profesor Bronisław Siemieniecki – życie i droga naukowa / 55 Adam Marszałek Kilka refleksji z okazji Jubileuszu / 69 Mieczysław Łais, Anna Zawiła Laudacje OSI CompuTrain / 73 Kazimierz Kotlarski Wspomnienia o pracy z Jubilatem / 77 Barbara Smolińska-Theiss, Wiesław Theiss Profesor Bronisław Siemieniecki – człowiek teraźniejszości i cywilizacja przyszłości / 79 Ewa Jarvoll Nilsen Serdeczne gratulacje i prywatne wspomnienia z długoletniej przyjaźni / 87 Kamila Majewska Bibliografia prac Bronisława Siemienieckiego / 93 Życzenia i gratulacje Andrzej Sokala / 119 Pracownicy Katedry Dydaktyki i Mediów / 120 Józef Bremer / 121 Zbigniew Kruszewski / 123 Stefan M. Kwiatkowski / 125 Bogusław Śliwerski / 126 Ryszard Pęczkowki, Marta Wrońska / 127 Piero Crispiani / 129 Diane Boothe / 131 Kerry Rice / 132 Józef Górniewicz / 133 Maria Kozielska / 134 Społeczeństwo – edukacja – wychowanie – media Tomasz Goban-Klas Tempora mutantur et nos mutamur in illis / 139 Bogusł

Wstęp (Aleksander Smoliński, Jarosław Durka) / 9 Szefostwa wojskowe Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego (Aleksander Smoliński) / 17 Józef Piłsudski a polsko-rumuńskie rozmowy sztabowe w 1928 i 1930 r. (Henryk Walczak) / 75 Z postacią Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego w tle. Założenia i kierunki rozwoju wychowania państwowego w II Rzeczypospolitej (Elżbieta Magiera) / 101 Kult Józefa Piłsudskiego w szkołach województwa wołyńskiego (Maria Radziszewska) / 167 Współczesne pomniki Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego (Przemysław Słowiński) / 199 Aparat bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeciw próbom kultywowania pamięci Józefa Piłsudskiego – kilka wybranych przykładów (Jarosław Durka) / 247 Czy współczesna szkolna edukacja historyczna w Polsce buduje kult Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego? Casus podręczników i zadań egzaminacyjnych (Marek Białokur, Dariusz Gołębiowski, Agnieszka Misiurska) / 281 Postać Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego we współczesnej popkulturze i kontrkulturze (Patryk Tomaszewski) / 321 Wykaz ilustracji / 345

Badania nad kulturą rocka w Polsce są wciąż w początkowej fazie, ale w ostatnich latach zauważalny jest ich wzrost. W krajach anglosaskich tego typu analizy mają długą tradycję i cieszą się dużym zainteresowaniem. W publikacji poruszane są różnorodne tematy związane z rockiem, takie jak podstawowe formy muzyczne, znaczenie powtórzenia w piosenkach, czy wpływ rocka na leksykografię. Autorzy analizują różne aspekty kultury rockowej, od konstrukcji dźwięku po konteksty społeczne i kulturowe. Wśród omawianych zagadnień znajdują się również badania nad tekstami piosenek, ich interpretacjami oraz związkiem z biografiami artystów. Wiele tekstów koncentruje się na polskich zespołach i ich wkładzie w rozwój rocka, a także na porównaniach z zagranicznymi twórcami. Publikacja dotyka także tematów transgresji, performansu oraz wpływu muzyki na społeczeństwo. Współczesne analizy rocka obejmują zarówno jego historię, jak i współczesne zjawiska, co czyni tę tematykę niezwykle aktualną i interesującą dla badaczy oraz fanów muzyki.

Przedmiotem prezentowanego zbioru studiów jest szerokie zagadnienie, które mogłoby stać się tematem monografii. Jak bowiem opisać w wyznaczonej ramami wydawniczymi pracy dzieje ewangelicyzmu w jednym z najważniejszych dla luteranizmu i kalwinizmu miejsc na mapie ziem polskich? Jest to widoczne szczególnie w Toruniu. Dość wspomnieć tylko, że od czasów reformacji aż do 1920 roku ludność protestancka przeważała wśród mieszkańców Starego i Nowego Miasta Torunia, a burmistrzowie miasta byli wyłącznie wyznania ewangelickiego. Jest to blisko 400 lat historii Torunia i warto o tym pamiętać, zwłaszcza że 100 lat temu stosunki wyznaniowe zmieniły się w sposób radykalny. Fragment Wstępu

Tom pt. Śmiech i strach w literaturze i sztuce przełomu XIX i XX wieku jest ósmym w cyklu Z Problematyki Literatury i Sztuki Młodej Polski. Do tej pory ukazały się następujące publikacje: Krótkie formy dramatyczne (2007), Religie i wierzenia w literaturze polskiego modernizmu (2009), Młodopolska synteza sztuk (2010), „Trwam, jestem, czuję cudnej zgody sprzeczność” – o twórczości Maryli Czerkawskiej (2014), Świat idei i lektur – twórczość Karola Irzykowskiego (2016), Okruchy melancholii. Przybyszewski i inni – o literaturze i sztuce Młodej Polski (2017), Cień Hamleta – tropy szekspirowskie w literaturze przełomu XIX i XX wieku (2018). Śmiech i strach współtworzą sferę odczuć wynikających z doświadczenia kryzysu światopoglądowego, inicjującego narodziny XX wieku. Refleksja nad komizmem, lękiem i strachem towarzyszy sztuce i literaturze tego okresu. Ważna wydaje się postawa człowieka, który mierzy się z traumatycznym doświadczeniem świata ogarniętego kryzysem. Uwagi o śmiechu zyskują filozoficzne podstawy w rozprawach m.in. Henryka Bergsona i Zygmunta Freuda, badania nad lękiem oraz neurozami sprzyjają rozwojowi dyskursu antropologicznego. Analiza fenomenów śmiechu i strachu pozwala przyjrzeć się najważniejszym koncepcjom filozoficznym, wyznaczającym przełomy w rozwoju literatury i sztuki XX wieku.

W prezentowanej antologii problemy wynikające z potraktowania archiwum jako fenomenu kultury rozpatrywane są na gruncie empirycznego archiwum. Archiwum nie stanowi tu pretekstu do rozważań nad, przykładowo, pamięcią czy zapomnieniem, władzą czy też konstruowaniem przeszłości, jak to jest we współczesnej humanistyce za sprawą „zwrotu archiwalnego”. Nie oznacza to, że te problemy nie są w niniejszym zbiorze podejmowane. Przeciwnie – jednak, podobnie jak inne, którymi zajmują się autorzy poszczególnych artykułów zawartych w pracy, są one rozpatrywane w kontekście kulturowej praktyki gromadzenia, przechowywania i udostępniania archiwaliów. Refleksja prezentowana jest w antologii na gruncie archiwistyki – dyscypliny naukowej zajmującej się badaniem dziedziny archiwalnej. To, co ponadto wiąże zebrane w antologii artykuły, to zwracanie się w postrzeganiu archiwum jako fenomenu kulturowego pośrednio czy też bezpośrednio do antropologii kulturowej jako tej dyscypliny, która ten fenomen pozwoli zrozumieć.

Sześć cnót mniejszych to zaproszenie do krótkiej intelektualnej wyprawy po obrzeżach głównej drogi, jaką przemierza klasyczna i współczesna refleksja etyczna. Nie są to, jak mniemają autorzy, zupełne manowce — wszak poruszana problematyka pozostaje w ścisłej relacji do zagadnień etyki naukowej. Jednak punkt ciężkości został położony na kwestie bardziej drugorzędne, często przysłonięte czy to przez wielkie teorie etyczne, czy też publiczne debaty o Pryncypiach i Wartościach. Celem wędrówki jest wycinkowy przegląd młodszego, schowanego na drugim, a nawet trzecim planie, niepozornego rodzeństwa, kuzynostwa i powinowatych Prawdy, Dobra i Piękna, a dalej Odwagi, Godności, Honoru, Sprawiedliwości czy Miłości. To próba uchwycenia cnót „mniejszych” – życzliwości, szacunku, dbałości, prawdomówności, towarzyskości i humoru.

Przedstawiamy Państwu pierwszy tom monografii Na pograniczu chemii, biologii i fizyki – rozwój nauk będącej zbiorem artykułów naukowych napisanych przez uczestników XIII Kopernikańskiego Seminarium Doktoranckiego. Prezentowane prace obejmują zagadnienia z następujących dyscyplin naukowych: biologia, chemia, fizyka, nauki o żywności oraz nauki materiałowe. Tematyka monografii wpisuje się w aktualne trendy naukowe, kontynuując tym samym interdyscyplinarne idee Kopernikańskiego Seminarium Doktoranckiego. Celem redaktorów tomu było utrzymanie jak najwyższej jakości naukowej i edytorskiej publikacji. Opublikowane artykuły wnoszą nową wiedzę do dziedziny nauk ścisłych i przyrodniczych, a ich Czytelnik może znaleźć cenne źródła poznawcze i metodologiczne dla swoich zainteresowań naukowych.

This collection presents early museological texts from the Polish-Lithuanian Commonwealth, spanning 1882 to 1917. It includes foundational documents such as the statute of the church-archaeological museum of the Orthodox Brotherhood in Chełm, accompanied by commentary from Dariusz Dąbrowski. Other notable entries include the 1893 statute of the Czartoryski family’s estate in Gołuchów, with insights from Kamila Kłudkiewicz, and Ludwig Kaemmerer's 1904 overview of the Kaiser-Friedrich-Museum in Posen, also analyzed by Kłudkiewicz. The anthology features Iwan Trusz's 1905 call for a Ukrainian museum, discussed by Dąbrowski, and Feliks Jasieński's 1906 guide to the Japanese department of the National Museum, with commentary by Agnieszka Kluczewska-Wójcik. Other significant contributions include Stanisław Wyspiański and Władysław Ekielski's 1908 project for Wawel, and Aleksander Maciesza's 1910 principles for regional museums, both examined by their respective commentators. Additional texts address the establishment of a national natural history museum, proposals for museums in Łowicz and Warsaw, and a project for a theater museum dedicated to Stanisław Wyspiański. The collection concludes with an index of individuals, providing a comprehensive overview of museological thought during a pivotal period in the region's history.

Kolejna publikacja z serii Dyskursy Logopedyczne, Studia Logopaedica Thoruniensia 1, została poświęcona problematyce niepłynności mowy – zagadnieniu często pomijanemu, chociaż oswojonemu w społeczeństwie. W tomie, który trafia do Państwa rąk, przedstawiamy ten problem w kilku kategoriach, w tym w ujęciu logopedycznym, najistotniejszym w zakresie zarówno diagnostyki, jak i prowadzenia działań naprawczych. Teksty pogrupowano w trzech rozdziałach, poświęconych kolejno: problemom terapii, wspomagania i wsparcia. Do podzielenia się wiedzą i doświadczeniem zaprosiliśmy przedstawicieli środowisk naukowych (z różnych ośrodków akademickich), a także terapeutów i osoby wspomagane. Jacek Błeszyński

Kolejny, czwarty już tom z serii zatytułowanej „Ecclesia clerusque temporibus medii aevi” został poświęcony prezentacji wyników badań nad parafiami na obszarze władztwa zakonu niemieckiego w Prusach. Badania te zostały przeprowadzone w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki pt. „Parafie w państwie zakonu krzyżackiego w Prusach w latach 1243–1525” (DEC–2011/01/B/HS3/00828). Znalazło się w nim trzynaście artykułów poświęconych różnym aspektom działalności parafii oraz duchowieństwa parafialnego. W tekstach tych omawiane są zagadnienia z zakresu historii, w tym dziejów osadnictwa w kontekście powstawania sieci parafialnej, historii sztuki, a także źródłoznawstwa. W ramach realizacji wspomnianego grantu powstaje również baza danych zawierająca podstawowe dane na temat kościołów parafialnych w państwie zakonu niemieckiego w Prusach (www.parafie.umk.pl). Zarówno opracowana baza danych, jak również przedstawione badania wpisują się ściśle w profil badawczy nowego Zakładu Historii Krajów Bałtyckich, który istnieje w Instytucie Historii i Archiwistyki od 2013 r.

Niniejsza książka wpisuje się w szereg publikacji poświęconych historii regionu Kujaw i Pomorza, które powstają w różnych środowiskach, w tym między innymi wśród toruńskich historyków, historyków sztuki, dydaktyków oraz nauczycieli praktyków. W prezentowanym tomie dotykamy zagadnienia zamków, dworów i pałaców oraz ich mieszkańców. W kilku odsłonach przyglądamy się temu interesującemu tematowi badawczemu, i to od czasów średniowiecza po XX wiek. Książka jest podzielona na dwie części. W pierwszej są zamieszczone najnowsze opracowania o charakterze naukowym, w drugiej zaś przedstawiono różnorodne w formie i dyskusyjne w treści materiały wytworzone przez nauczycieli, prezentujące ich wielokierunkowe działania na rzecz realizacji projektów edukacyjnych związanych z kujawsko-pomorskimi rezydencjami. […] Próba podjęcia dyskusji nad poszukiwaniem miejsca dla historii regionalnej we współczesnym systemie kształcenia historycznego oraz optymalnych możliwości organizowania przekazu dziedzictwa kulturowego była głównym celem wydawców niniejszej pozycji. Seria „Region kujawsko-pomorski w przeszłości” będzie miała swoją kontynuację, a kolejne tomy będą zawierać wyniki najnowszych badań naukowych oraz inspirujące propozycje ciekawych przedsięwzięć dydaktyczno-wychowawczych. Ze Wstępu