In de Verenigde Staten begin 20e eeuw wordt een doofstomme jongen veroordeeld voor de moord op een bekende actrice uit de stomme film; een verslaggever van een lokale krant begint een speurtocht naar de achtergronden van deze jongen.
Literatuur > Roman
Maarten Klein, het 71-jarige hoofdpersonage, is een gepensioneerde secretaris van een maritieme organisatie die in een kustplaatsje nabij Boston woont. Op het moment dat hij de geneugten van de oude dag lijkt te kunnen plukken, begint zijn wereld te verkruimelen. Als lezer heb je niet meteen in de gaten wat er aan de hand is, tot Klein in herhalingen begint te vallen. Er treden bewustzijnsstoringen op en het gevoel te verdwalen steekt voortdurend de kop op, terwijl heden en verleden door elkaar wemelen. Plots wil hij terug naar zijn werk of ziet hij zijn vrouw Vera voor zijn moeder aan.
Mensen kunnen op verschillende manieren wegraken. Stijn Bekkering weet er alles van: hij verliest zijn vrouw Geesje bij een auto-ongeluk. Hij heeft haar niet zien sterven en ook niet begraven zien worden omdat hij in coma lag. In zijn rouwperiode hoort hij dat zijn zoon Harry met de noorderzon is vertrokken. Voor Stijn en schoondochter Sandra is zijn plotselinge afwezigheid een schok.Harry Bekkering zou gesignaleerd zijn in Lenfield, Nova Scotia, helemaal aan het andere eind van de wereld. Stijn vertrekt naar Canada en komt in dat eenzame landschap vol verhalen en raadsels, tot een onthutsende ontdekking. Toch voelt hij zich in de houthakkerswouden op z'n gemak en hij blijft er hangen. Hij vestigt zich als beheerder van een uitdragerij en maakt er vrienden: de jonge, ondoorgrondelijke Tracy, bij wie hij intrekt, en de monumentale kunstenaar Bruce Grady, specialist op het gebied van de Maori-cultuur. Stijn hoort verbijsterende feiten uit hun leven.Buiten is het maandag is een roman die gaat over mensen, dingen en gebeurtenissen die uit het zicht verdwijnen en langzamerhand herinnering worden.
Verloren zoon sluit aan bij de eerbiedwaardige traditie van de zogenaamde robinsonade: een roman in de trant van het beroemde, in 1719 verschenen boek van Daniel Defoe: Robinson Crusoe. In Defoes didactische roman staat Robinson model voor de ondernemende mens uit het tijdperk van de Verlichting. Aangespoeld op een onbewoond eiland weet hij zich als een ware 'doe-het-zelver' uitstekend te redden. Bemlefs Robinson, de toneelregisseur Rob Noordhoek, vergaat het heel anders. Hij is een typisch product van de moderne, technologische samenleving. Dat wil zeggen dat hij een meester is in het bedienen van apparaten. Maar op het verlaten eiland waar hij aanspoelt bevinden zich niets dan de resten van een beschaving. Noordhoek is aangewezen op zijn inventiviteit en komt, in tegenstelling tot Defoes held, tot de ontdekking dat hij twee linkerhanden heeft. De roman beschrijft op een lichtvoetige manier Noordhoeks onvermijdelijke ondergang. Daarnaast is de roman een exploratie van Noordhoeks verleden aan de hand van brieven die hij schrijft aan een actrice die alleen als afbeelding op het eiland aanwezig is. Vrijdag neemt in Bernlefs roman de gedaante van een Franssprekende papegaai aan. Aan het slot van het boek vallen dood en ware identiteit van de hoofdpersoon eindelijk samen.
Als een oude Deense rechter een onderzoek doet naar een op Groenland gepleegde moord, ontstaat er een crisis in zijn persoonlijk leven door de botsing tussen twee culturen en rechtssystemen.
Evenals Bernlef's romans "Sneeuw" en "Meeuwen"speelt "Onder ijsbergen" op een eiland, al is dat eiland dan het grootste ter wereld: Groenland. Groenland bezit een grote mate van zelfstandigheid, maar de bewoners zouden zonder de financiële en technologische hulp van Denemarken niet kunnen bestaan. Het accepteren van die hulp leidt echter onherroepelijk tot de ondergang van hun beschaving. "Onder ijsbergen" schetst die ondergang aan de hand van het verhaal van de rechter Jakob Olsen, die als waarnemer door de Deense regering wordt uitgezonden om de achtergronden van een merkwaardige moordzaak te onderzoeken. Die achtergronden hebben alles te maken met de eeuwenoude cultuur van het eiland. De botsing tussen deze cultuur en de geïmporteerde westerse beschaving is niet alleen de oorzaak van de moord, maar zorgt ook voor een herhaling va de gebeurtenissen. Jakob Olsn, steeds meer twijfelend aan de waarden van het systeem dat hij vertegenwoordigt, wordt het slachtoffer van zijn eigen onderzoek.
H. Marsman (1899-1940) is de dichter van klassiek geworden versregels als `Denkend aan Holland / zie ik brede rivieren / traag door oneindig / laagland gaan`, `Groots en meeslepend wil ik leven` en `De zon en de zee springen bliksemend open`. Hij behoort ontegenzeggelijk tot de meest gelezen dichters van ons taalgebied. De bundel geeft een prachtig beeld van zijn ontwikkeling als dichter: van vitalistisch expressionisme naar meer bezonnen, de dood bezwerende poëzie.
