Hessel Daalder Books

Thomas van Aquino (1224/5-1274) staat bekend als de belangrijkste vertegenwoordiger van het middeleeuwse scholastieke denken, waarin filosofie en theologie nauw met elkaar verweven zijn. Zijn geschriften worden tegenwoordig in toenemende mate ook buiten de christelijke denkwereld bestudeerd. Thomas' inzichten blijken uitermate vruchtbaar te zijn in hedendaagse filosofische discussies op het gebied van logica, metafysica, ethiek en godsdienstfilosofie. Thomas van Aquino staat in hoog aanzien door zijn onovertroffen poging de christelijke theologie te verzoenen met de heidense, op Aristoteles gebaseerde filosofie. Anthony Kenny's compacte maar zeer toegankelijke overzichtswerk is onmiskenbaar het beste vertrekpunt voor een eerste kennismaking.

Alexis de Tocqueville (1805-1859) was een invloedrijke politiek filosoof, historicus en staatsman. Als jonge Franse aristocraat en publieke dienaar schreef hij het baanbrekende werk over de democratie in de VS, dat als model diende voor zijn postrevolutionaire Frankrijk. Tocqueville kwam uit een adellijke familie die zwaar had geleden onder de Franse Revolutie, wat hem inspireerde tot zijn latere klassieker over het ancien régime en de revolutie. In 2010 werd een Nederlandse editie van zijn Herinneringen goed ontvangen. Tocquevilles vragen en probleemstellingen zijn moeilijk te plaatsen binnen de gebruikelijke politieke categorieën van links en rechts; hij verkent onontgonnen gebieden en overstijgt de beperkende claims van wetenschappelijke scholen en politieke partijen. Zijn liberalisme is van een nieuwe soort, zoals Michael Hereth opmerkt. In de jaren zestig en zeventig was het gebruikelijk om Karl Marx te citeren in politieke teksten, maar sindsdien is het bijna verplicht om Tocqueville te verwijzen. Vooral in de Engelstalige wereld is zijn invloed zo groot dat sommige auteurs hem aanduiden als “he who must be quoted”, aldus Rob Hartmans.

Hannah Arendt (1906-1975) beleeft een ware revival in de filosofie van vandaag. Deze joodse politiek filosofe, geboren in Duitsland, is in 1933 gevlucht naar Frankrijk en is later geëmigreerd naar de Verenigde Staten. In haar boeken spelen de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en het begrijpen daarvan een grote rol. Op de uitdaging van het totalitarisme van haar tijd (niet alleen het nazisme maar ook het communisme) reageert Arendt met een politiek van verbondenheid met de wereld. Bij het grote publiek is zij vooral bekend door haar geruchtmakende verslag van het Eichmann-process, De banaliteit van het kwaad. De eigenzinnigheid en oorspronkelijkheid van Arendt zijn onmiskenbaar. Karl-Heinz Breier schetst in dit boek haar republikeinse vrijheidsdenken en brengt het in verband met de gevaren waaraan onze vrijheid is blootgesteld in een arbeids- en consumptiemaatschappij.

Inleiding tot leven en werk van de Canadese filosoof (1931- ).