Göran Rosenberg is a Swedish journalist and author whose work is deeply informed by his family's experiences as survivors of the Holocaust. Through his writing, he explores profound themes of memory, identity, and the enduring impact of historical trauma on the present. Rosenberg's literary approach is characterized by sharp observation and a masterful ability to weave personal narratives into broader social and historical contexts. His works offer a reflective examination of the human condition and the complex relationship between past and present.
The biography presents a compelling portrait of Marcus Ehrenpreis, a pivotal Jewish leader whose vision for Zionism transcended nationalism, aiming instead for a spiritual and cultural renaissance of Judaism. Born in Ukraine in 1869, he served as a key figure during significant historical moments, including the first Zionist Congress and the Nazi era. Gèoran Rosenberg explores Ehrenpreis's quest to connect Jewish identity with broader humanity, reflecting on the complexities of Jewish existence in Europe and the evolving nature of Zionism against the backdrop of the Holocaust and the formation of Israel.
Kraj utracony. Moja historia Izraela to osobiste spojrzenie na dzieje państwa
żydowskiego, ale także gruntowna analiza idei stojącej za jego powstaniem.
Autor szuka jej historycznych korzeni, śledząc losy państwotwórczego mitu od
biblijnego wygnania i obietnicy powrotu, przez ruch syjonistyczny i Holokaust,
aż po polityczne decyzje ostatnich dekad. Wiedzie czytelnika poprzez czasy
żydowskiej emancypacji, oświecenia, socjalizmu i nacjonalizmu. Pisze o
apokaliptycznym cieniu Zagłady, radykalnym syjonizmie budowniczych państwa i
sednie konfliktu palestyńskiego, ale też o rozdarciu pomiędzy koncepcją
agresywnego wzrostu terytorialnego a nadzieją na pokój i normalizację. To
książka nie tylko o Izraelu jako nowoczesnym państwie, ale też o jednej ze –
zdaniem autora – najbardziej wpływowych utopii naszych czasów. Osobiste
wspomnienia łączą się tu z próbą odpowiedzenia na pytanie, na ile Izrael jest
spełnieniem mitu Ziemi Obiecanej, a na ile krajem zagubionym we własnej
utopijności. „Nie ma drugiego skrawka ziemi, który mieściłby tyle strasznych
wspomnień i tyle wiary we wzniosłe ideały, tyle dumy i odwagi przemieszanej z
lękiem i determinacją. I nie ma innego kraju, którego historia byłaby bardziej
spleciona z historią Polski, na dobre i na złe. Książka Görana Rosenberga,
syna polskiej Żydówki, to opowieść o wielkiej i tragicznie zawiedzionej
nadziei na Państwo Sprawiedliwe. Trzeba głębokiej wiedzy, prawdziwej
namiętności i ogromu współczucia — także dla Palestyńczyków — żeby o Izraelu
pisać tak mądrze i przejmująco.” Maciej Zaremba „Tylko jedna litera po
szwedzku odróżnia słowo „obiecana” od słowa „utracona”. Książka Rosenberga to
osobista opowieść o tym, jak utracił on wiarę w Izrael – ziemię obiecaną.
Obiecaną narodowi żydowskiemu, a więc i jemu. To przejmujący i uczciwy portret
zawiedzionych nadziei całego pokolenia europejskich Żydów, którzy wierzyli, że
Izrael będzie ucieleśnieniem ich marzeń. To znakomity esej, w którym historia
osobista miesza się z historią powszechną. Ale to nie jest historia Izraela.
To historia złudzeń, których Izrael padł ofiarą.” Konstanty Gebert
„Autobiografia, która jest równocześnie analizą utopii i mesjanistycznych
wizji naszych czasów, nie tylko Izraela.” „Dagens Nyheter” „Po odłożeniu
książki ma się pewność, że to klasyk. Książka odważna, mądra i uczciwa. Wiele
można się z niej dowiedzieć o sednie izraelskiego dramatu.” „Expressen”
„Poruszająca książka o wielkim rozczarowaniu. […] Rosenberg, intelektualista o
niezależnym umyśle i ogromnej wiedzy, pasjonująco opowiada o Izraelu.”
„Aftonbladet”
A poignant memoir explores the harrowing journey of a father striving to rebuild his life after surviving Auschwitz, set against the backdrop of a small industrial town in Sweden. The narrative delves into themes of trauma, resilience, and the complexities of father-son relationships, reflecting on the lasting impact of the Holocaust. This powerful account, recognized with the esteemed August Prize, offers a deeply personal perspective on survival and the struggle to find hope in the aftermath of unimaginable loss.
Ojciec przeżył ł�dzkie getto, Auschwitz i marsz śmierci. Był jednym z
ocalonych z Zagłady. Czerwony Krzyż przetransportował go do małej szwedzkiej
miejscowości. Dotarł tam latem 1945 roku. To miał być tylko przystanek przed
dalszą podr�żą w poszukiwaniu swojego miejsca na ziemi. Niestety, do końca
życia leczył się z Auschwitz i na Auschwitz zmarł. Goran Rosenberg wyruszył w
drogę śladami zmarłego ojca. Jest kronikarzem opisującym wysiłek budowania
nowego życia w cieniu przeżytej traumy. Życia w społeczeństwie, kt�re
odwr�ciło się plecami od ocalonych. Kr�tki przystanek w drodze z Auschwitz to
odkrywanie pamięci - pamięci ojca i dziecka, pamięci o czasie i miejscu.
Książka została wyr�żniona Nagrodą Augusta 2012. ?Pisanie poezji po Auschwitz
jest barbarzyństwem? ? powiedział w 1945 roku Theodor Adorno. Paul Celan
udowodnił, że po Zagładzie mogą powstać piękne i wstrząsające wiersze, ale nie
można dalej żyć. Auschwitz zabija nawet wiele lat po wojnie ? pokazali Jean
Am�ry, Primo Levi, Bogdan Wojdowski i wielu innych. Był wśr�d nich Dawid
Rosenberg, ojciec G�rana. Ojciec opuścił go w 1960 roku ?w trzydziesty si�dmym
roku życia, ścigany czasem Zagłady? ? podaje lakonicznie G�ran Rosenberg w
swej poprzedniej, fascynującej i kontrowersyjnej książce o Izraelu. Teraz
poświęca się temu tematowi całkowicie. ?Kr�tki przystanek w drodze z
Auschwitz? (?ponieważ Auschwitz jest miejscem, gdzie wszystkie pociągi stają
za wcześnie i ostatecznie?) to książka niezwykła. Pamiętnik z dzieciństwa,
esej o pamięci Zagłady, tkwiącej w ocalałych, bo wszakże ?ocalenie nie jest
normalnie stanem constans, lecz stanem doraźnym? i o dorastaniu tak zwanego
drugiego pokolenia w ciągłym cieniu Zagłady. Michał Sobelman
Zwölf Jahre alt war Göran Rosenberg, als sein Vater sich das Leben nahm. Seine Eltern hatten Auschwitz überlebt, bevor sie sich in Schweden ein neues Dasein aufbauten – das der Vater nicht lange ertrug. Fünf Jahrzehnte später folgt Göran Rosenberg seinen Spuren. Eine Reise in die Kindheit, in die Erinnerung – und die berührende Suche eines Sohnes nach seinem Vater. Ein wichtiges, dringliches Buch, das uns nicht nur die Schrecken des 20. Jahrhundert besser begreifen lässt, sondern die menschliche Existenz selbst.
On the 2nd of August 1947 a young man gets off a train in a small Swedish town to begin his life anew. Having survived the ghetto of Lodz, the death camp at Auschwitz-Birkenau, the harrowing slave camps and transports during the final months of Nazi Germany, his final challenge is to survive the survival. In this intelligent and deeply moving book, Goran Rosenberg returns to his own childhood in order to tell the story of his father; walking at his side, holding his hand, trying to get close to him again. It is also the story of the chasm that soon opens between the world of the child, permeated by the optimism, progress and collective oblivion of postwar Sweden, and the world of the father, darkened by the long shadows of the past.
Kraj utracony. Moja historia Izraela to osobiste spojrzenie na dzieje państwa
żydowskiego, ale także gruntowna analiza idei stojącej za jego powstaniem.
Autor szuka jej historycznych korzeni, śledząc losy państwotwórczego mitu od
biblijnego wygnania i obietnicy powrotu, przez ruch syjonistyczny i Holokaust,
aż po polityczne decyzje ostatnich dekad. Wiedzie czytelnika poprzez czasy
żydowskiej emancypacji, oświecenia, socjalizmu i nacjonalizmu. Pisze o
apokaliptycznym cieniu Zagłady, radykalnym syjonizmie budowniczych państwa i
sednie konfliktu palestyńskiego, ale też o rozdarciu pomiędzy koncepcją
agresywnego wzrostu terytorialnego a nadzieją na pokój i normalizację. To
książka nie tylko o Izraelu jako nowoczesnym państwie, ale też o jednej ze –
zdaniem autora – najbardziej wpływowych utopii naszych czasów. Osobiste
wspomnienia łączą się tu z próbą odpowiedzienia na pytanie, na ile Izrael jest
spełnieniem mitu Ziemi Obiecanej, a na ile krajem zagubionym we własnej
utopijności.
Das Buch von Göran Rosenberg vereint die historische Analyse mit der Subjektivität. Rosenberg berichtet am Anfang über seine Kindheit in Schweden und die Einwanderung nach Israel. Von Beginn an zeigt Rosenberg seine Meisterschaft in der Verknüpfung der eigenen mit der politischen Geschichte. Er beleuchtet die Anfänge des Zionismus im 19. Jahrhundert im ersten Teil seines Buches, der den Titel »Exodus« trägt. Es folgt »Das Gelobte Land«, und die nachfolgenden Kapitelüberschriften nennen die verschiedenen Themen: »Ein Land wie alle anderen«, »Ein besseres Land«, »Ein größeres Land« und schließlich »Ein Land am Ende der Zeit«. Immer ging es in der Ideengeschichte des Zionismus um das Land - aber welches? Am Leitfaden dieser Frage entwickelt Rosenberg seine Geschichte des modernen Israels. Am Ende steht der Anfang: »Das jüdische Problem«, Reflexionen über das Judentum nach dem Holocaust.