Piotr Paziński Books

W 'Ptasich ulicach' Paziński powraca do tematyki znanej z 'Pensjonatu'. Pisze o utraconej tradycji żydowskiej Warszawy, o nieobecności i odchodzeniu bliskich. Sugestywnie łącząc warszawskie tu i teraz z biblijną przypowieścią, czasem ironizując, tworzy przejmującą metaforę żydowskiego losu. 'Narracje metafizyczne Piotra Pazińskiego krążą po obrzeżach tego, co nazwano rzeczywistością wyniszczoną. Sięgają po magię postpamięci, dopisującej legendy światu ocalałych. Pustkę po ich odejściu wypełnia mitotwórcza praca wyobraźni. >Znam wasze dziwactwa – czytamy – i wasze historie, znam niejedną tajemnicę, tu opowieść, tam jakiś kawałek, wszystko w strzępach, jak poprzecierane sukno, więcej milczenia niż mowy<. A więc fantazmatyczna wędrówka w labiryncie cmentarza żydowskiego przy warszawskiej ulicy Okopowej, dzieje szarlatańskiej księgi adresowej, poszukiwanie zaginionej opowieści o Dzielnicy Północnej i noc w pełnym wspomnień mieszkaniu zmarłej – to cztery nielegalne i problematyczne odnogi czasu, jakie odkrył niegdyś Bruno Schulz'. Jan Gondowicz

Fritz von Herzmanovsky-Orlando (1877–1954) był austriackim arystokratą, który z powodu przewlekłej gruźlicy nerek zrezygnował w 1916 roku z zawodu architekta i poświęcił całe swoje materialnie zabezpieczone, długie życie pisaniu, rysowaniu i malowaniu. Jego gatunek można określić jako "satyryczno-humorystyczno-fantastyczno-mistyczny powieść". W swojej głównej pracy, rękopisie "Maskarada geniuszy", napisanym już w latach 1928/29, oferował ją 34 wydawnictwom, ale żadne nie odważyło się jej wydać. Obawiano się, że taki potok olśnień nie będzie w stanie przyswoić czytelnik. W końcu sprawę wziął w swoje ręce dawny wielbiciel FHO, Friedrich Torberg, i opublikował jego dzieła w znacznie okrojonej formie.

Ein junger Mann besucht den Ort, an dem er als Kind mit seiner Mutter und der Großmutter zusammen mit anderen jüdischen Familien seine Sommerferien verbracht hat. Der Ausflug gerät zu einer Reise in die Vergangenheit. „Die Pension“ ist ein unaufdringliches Plädoyer für das Bewahren der Erinnerung an die Lebenswelt der polnischen Juden. Pazinski verdeutlicht aber auch die Zwiespältigkeit der zweiten Nachkriegsgeneration gegenüber dieser Aufgabe. Ein kleiner Roman von stilistischer Finesse und kompositorischer Vielfalt.