Paul Scheffer Books

This book is a path-breaking reflection of the challenges posed to Western societies by the large-scale migration of the postwar period.

Paul Scheffer schetst het levensverhaal van zijn grootvader Herman Wolf, een in de jaren twintig en dertig bekende filosoof. Mede op basis van Wolfs niet eerder gepubliceerde correspondentie met Thomas Mann en Stefan Zweig ontstaat een indringend beeld van een generatie die wordt overvallen door de opkomst van Hitler. Herman Wolf is voorbestemd om zijn vader in de hoedenhandel op te volgen, maar droomt ondertussen van een leven als schrijver. Zijn levensmotto zal worden: ‘Alles doet mee aan de werkelijkheid’, en daarom zijn rationalisme en irrationalisme hem even lief. Hij verliest zich in de letteren en de wijsbegeerte, maar de buitenwereld dringt zich steeds meer op.

Kunnen we, in het besef dat grenzen vrijheid mogelijk maken, op een duurzame manier de kring verruimen van mensen met wie we ons vereenzelvigen?’ – Paul Scheffer De vluchtelingencrisis laat onze verlegenheid met grenzen beter dan ooit zien. Wie zijn wij, wereldburgers, om anderen de toegang tot ons grondgebied te ontzeggen? In dit essay betoogt Paul Scheffer – verwijzend naar filosofen als Bauman en Sloterdijk – dat een open samenleving alleen kan bestaan door enige ruimtelijke afbakening. Het gaat hier niet over de grenzen van de vrijheid, maar over ‘de vrijheid van de grens’. Anders gezegd: hoeveel begrenzing heeft een beschaving nodig die democratie en mensenrechten wil bevorderen? En wat is tegen die achtergrond een eigentijds vooruitgangsideaal?

Interviews met hedendaagse Nederlandse schrijvers, dichters en essayisten.

Al sinds Paul Scheffer op achttienjarige leeftijd voor de Berlijnse Muur stond is hij geïntrigeerd door grenzen en denkt hij na over de waarde en betekenis ervan. Naar aanleiding van de vluchtelingencrisis, het vertrek van de Britten uit Europa en de muur die Trump wil bouwen aan de Mexicaanse grens, heeft Scheffer zijn ideeën geordend en verder uitgewerkt. Voor hem bestaat er geen vrijheid zonder vorm: een open samenleving kan niet functioneren zonder een grens. Dat is de enige manier om burgerrechten en solidariteit te garanderen. Gebruikmakend van geschiedenis, filosofie, geografie en sociologie analyseert Scheffer hedendaagse problemen als migratie, protectionisme en terrorisme. Daarbij trekt hij ferme conclusies over de toekomst van Europa. De vorm van vrijheid is een actueel en urgent boek over een van de grote vraagstukken van onze tijd: de omgang met grenzen.