Racine

More about the book

Jeśli literatura jest sensem zadanym i nadanym, Racine jest największym francuskim pisarzem. Jego geniusz nie tkwi w zmieniającej się definicji etycznej, lecz w niezrównanej dyspozycyjności, która pozwala mu funkcjonować w różnych kontekstach krytycznych. Owa dyspozycyjność jest istotą literatury, wyniesioną do paroksyzmu. Pisanie to akt zachwiania sensem świata, stawianie pytań, na które pisarz nie odpowiada bezpośrednio. Odpowiedzi udzielają czytelnicy, wnosząc swoją historię, język i wolność. Historia, język i wolność są dynamiczne, co sprawia, że odpowiedzi są nieskończone, a sensy znikają, choć pytanie pozostaje. Aluzja, asercja, milczenie dzieła i słowo słuchacza tworzą nieskończone tchnienie literatury. Racine doskonale obchodzi się z regułą aluzyjności, angażując nas w pełne odgrywanie asertywnej roli. Możemy śmiało ogłaszać prawdę Racine’a, wypróbowując wszystkie języki, które podpowiada nam współczesność. Nasza odpowiedź, choć ulotna, może być pełna; nie musimy jej chować za „prawdą” Racine’a. Śmierć w tragedii to tylko składnik gramatyki, często używany do zaznaczenia najwyższego stopnia uczucia. Postacie tragedii, żonglując pojęciem śmierci, pokazują, że ludzkość nie spełnia się jeszcze całkowicie. Warto przeciwstawić temu słowa Kierkegaarda: „Im wyżej stawiany jest człowiek, tym straszniejsza jest śmierć”.