TADEUSZ GADACZ Books

Życie można przeżyć na różne sposoby – radośnie, nie przejmując się niczym, smakując każdą mijającą chwilę lub też rozważnie, jakby każdy dzień miał być ostatnim dniem naszego życia. Chcemy być szczęśliwi, ale czy potrafimy znaleźć szczęście w tym, co nas otacza, w naszej codzienności, pośród trudnych wyborów, jakich zmuszeni jesteśmy dokonywać? Sami siebie pytamy, jak żyć, by odnaleźć w sobie spokój ducha i niezmąconą radość, ale nie my pierwsi zadajemy takie pytania. Na przestrzeni wieków wskazówek szukano u teologów i filozofów. U progu XXI wieku Tadeusz Gadacz – filozof, śladem dawnych nauczycieli mądrości, uczy siebie i nas, trudnej sztuki życia.

Przedstawiony w książce zbiór esejów na temat cnót i wad pisałem początkowo co miesiąc przez wiele lat w czasopiśmie „Charaktery”. Były to teksty dosyć krótkie i pozbawione przypisów. Rozbudowałem je, poszerzyłem i zaopatrzyłem w przypisy. Dopisałem także pewną liczbę tekstów nowych. Obok cnót klasycznych, wielkich i małych, zająłem się także „cnotami” bardziej współczesnymi, jak tolerancja czy przyzwoitość, które wręcz za cnotę nie są uważane. Postanowiłem opublikować tę książkę, gdyż sądzę, że jedną z przyczyn współczesnego kryzysu demokracji i dominacji populizmu jest kryzys cnót i zasad moralnych. Znikają takie słowa jak prawość i wstyd, które zostały zastąpione przez bezprawie i bezwstyd. W coraz większym stopniu dominuje chciwość, egoizm, kłamstwo i szyderstwo. Honor skrył się w honorarium. Już mało kto pamięta, co to jest bezinteresowność, cierpliwość, grzeczność, prostota, skromność, solidarność, uprzejmość, wdzięczność, wielkoduszność czy wspaniałomyślność. Świadom jestem przestrogi Arthura Schopenhauera: „Raczej tak samo nie można sprawić, by człowiek stał się cnotliwy dzięki wykładom lub kazaniom etycznym, jak wszystkie estetyki, poczynając od Arystotelesa, nie uczyniły nikogo poetą”. Mam jednak nadzieję, że czytanie prowadzi nie tylko do myślenia, ale także do refleksji.

Ksiazka autorstwa prof Tadeusza Gadacza Historia filozofii XX wieku to rzecz ze wszech miar niezwykla Niezwykla zarowno ze wzgledu na jej tworce jak i ze wzgledu na rozmach i precyzje z jaka zostala przygotowana Tadeusz Gadacz pisze prof Piotr Sztompka podjal dzielo na pierwszy rzut oka niemozliwe przekraczajace ramy jednego czlowieczego intelektu i jednej ludzkiej biografii dzielo to imponuje niewiarygodna wprost erudycja autora obszarem i glebia lektur precyzja i rygoryzmem interpretacji oryginalna typologia kierunkow czy szkol filozoficznych Mamy zaszczyt zaprezentowac Panstwu pierwszy tom summy filozoficznej przyblizajacej bohaterow humanistyki minionego stulecia Prezentujac Czytelnikom miedzy innymi takich filozofow jak Nietzsche James Nabert Simmel pokazuje Gadacz niezwykle wplywy jakie mysliciele wywierali na nastepne pokolenia Pokazuje takze jak gleboko w mysl filozoficzna siegaly ich wlasne korzenie To nie tylko imponujaca synteza filozofii XX wieku ale tez pasjonujaca genealogia wspolczesnego myslenia bez ktorej nie sposob zrozumiec otaczajacej nas kultury i nas samych prof Michal P Markowski Historia filozofii XX wieku przygotowana przez prof Gadacza to obowiazkowa lektura kazdego wyksztalconego czlowieka

Rozmowy zawarte w książce rozpoczęły się po publikacji mojej wcześniejszej pracy. Początkowo dotyczyły sensu życia, ludzkiej kondycji oraz znaczenia kultury i humanistyki. Z czasem dołączyły tematy związane z polskimi sprawami, takimi jak zmitologizowana polityka, zawłaszczanie języka, polska zawiść, populizm oraz wpływ rewolucji cyfrowej na społeczeństwo. Kolejnym istotnym tematem stała się religijność w Polsce, w tym sojusz Kościoła z władzą, różnice między religią a wiarą oraz przyczyny odchodzenia młodzieży od katechezy. Publikacja tych rozmów jest odpowiedzią na liczne głosy, które docierają do mnie, wskazując na ich aktualność. Chciałem również zrozumieć siebie w obecnej sytuacji społecznej, politycznej i religijnej w Polsce. Uważam tę publikację za formę autoterapii w trudnych czasach. Nie byłoby tych rozmów bez moich mistrzów, księdza profesora Józefa Tischnera i profesor Barbary Skargi, którzy nauczyli mnie, że filozof powinien podejmować odpowiedzialność za sprawy ludzkie i społeczne. Dziękuję także współrozmówcom oraz wydawcom, którzy przyczynili się do publikacji tych rozmów.

Celem tej książki jest wydobycie celnych, ważnych, pouczających myśli, zarówno myślicieli minionych wieków, jak i współczesnych, na temat ważnych spraw i problemów, m.in. takich jak: ambicja, człowiek, kłamstwo, prawda, polityka, sława, sprawiedliwość, władza, zawiść. Są one zapiskami z moich własnych lektur, zapiskami, jak w takim przypadku, subiektywnymi. Można by oczywiście znaleźć też inne myśli i innych myślicieli. Można by ich wskazać więcej. To, co je łączy poprzez wieki, to uderzająca zbieżność. Dowodzi ona, że pod wieloma względami natura ludzka jest niezmienna. Dlatego na nasze wciąż aktualne pytania możemy szukać odpowiedzi u myślicieli przeszłości. Stwierdził kiedyś Luc de Clapiers, Marquis de Vauvenargues: „nową i oryginalną byłaby książka, która uczyłaby kochać stare prawdy”. Nie wiem, czy sprostałem jego postulatowi. To oceni sam czytelnik. Moim zamiarem jest dać możliwość konfrontacji własnych doświadczeń i przemyśleń czytelników z myślami klasyków. Pozostaje mi nadzieja, że książka stanie się inspiracją do myślenia i stawiania pytań, a także radzenia sobie w naszych trudnych czasach. (fragment wstępu)

Etyka dobromyślnościstanowi nawiązanie doEtyki solidarnościks. Józefa Tischnera z 1981 roku i tak jak ona upomina się o przywrócenie w życiu społecznym i politycznym w naszym kraju etycznych zasad i wartości. Napisałem ją w odruchu niezgody na szerzące się w sferze publicznej kłamstwo, nieprawość, nieuczciwość, nieprzyzwoitość, nepotyzm, nieodpowiedzialność, arogancję, antyeuropejskość władzy, a także bezmyślność i bierność obywateli spowodowaną często sprowadzeniem wolności jedynie do strefy konsumpcyjnego komfortu i obojętności na sprawy publiczne. Żyjemy w czasach budzących się tu i ówdzie populizmów, nacjonalizmów, kryzysu demokracji. Dlatego w tym trudnym dla Polski momencie, przypominającym początek lat 80-tych, kiedy powstałaEtyka solidarności, chciałbym przypomnieć stare słowo dobromyślność. Łącząc myślenie i dobro wskazuje ono na etyczny wymiar myślenia, gdyż myślenie bez dobra jest puste, a dobro bez myślenia ślepe.