Książka zawiera dziesięć studiów przygotowanych przez specjalistów zajmujących się problematyką okupacji niemieckiej i sowieckiej na ziemiach polskich w latach 19391941 oraz pięć krótkich podsumowań, które w zamyśle wydawców miały stanowić porównanie obu okupacji.
5 kwietnia 1940 roku Gestapo rozpoczęło masowe aresztowania w rejencji ciechanowskiej, wymierzone w polski ruch oporu i inteligencję. Aresztowano 1259 mężczyzn i kobiet, którzy trafili do obozów koncentracyjnych w Dachau i Ravensbrück. Niemal co trzecia osoba z tej grupy została zamordowana lub zmarła w obozie, a los co czwartej pozostaje nieznany. Gestapo definiowało narodowość polską w sensie etnicznym, jednak nie konsekwentnie stosowało kryterium przynależności do inteligencji, aresztując również robotników, rolników i rzemieślników. Zatrzymania dotyczyły osób, które mogły zaangażować się w konspirację, a podstawą były nie tylko zawód, ale także przynależność do organizacji politycznych i społecznych II Rzeczypospolitej. Marcin Przegiętka przedstawia tę akcję w kontekście polityki germanizacyjnej nazistowskich Niemiec na ziemiach polskich. Dzięki zachowanym aktom Gestapo autor dostarcza szczegółowego opisu działań okupanta, co pozwala zrozumieć logikę totalitarnego państwa. Akcja przeciwko polskiej inteligencji w rejencji ciechanowskiej jest najmniej znana, a książka Przegiętki uzupełnia lukę w badaniach nad niemiecką akcją oraz ukazuje historię okupacji tego obszaru.
Książka Grzegorza Bębnika bada zastosowanie list proskrypcyjnych w niemieckiej polityce okupacyjnej na ziemiach polskich. Funkcjonariusze III Rzeszy stworzyli alfabetyczny wykaz Polaków uznawanych za zagrożenie dla okupacyjnej władzy, przeznaczony do szybkiego aresztowania i likwidacji, który trafił m.in. do Einsatzgruppen. Wykaz ten przetrwał w formie Sonderfahndungsbuch Polen, jednak istniała również wcześniejsza, zaginiona Specjalna lista gończa dla Polski. Proskrypcja, pierwotnie oznaczająca przymusową sprzedaż majątku dłużnika, ewoluowała do czasów II wojny światowej. Autor analizuje rozwój list proskrypcyjnych w Niemczech aż do czasów nazistowskich oraz ich zastosowanie w polityce okupacyjnej. Zadaje pytania o proces tworzenia tych list, ich zawartość oraz sposób wykorzystania przez służby bezpieczeństwa. Bębnik porównuje zachowaną księgę gończą dla Polski z podobnymi publikacjami dla krajów Europy Zachodniej, ustalając genezę i chronologię Sonderfahndungsbuch Polen. Jego wnioski dotyczące czasu, miejsca i autorstwa tej księgi staną się standardem w polskiej historiografii, a monografia uporządkuje informacje o niemieckich listach gończych, które w dotychczasowych opracowaniach były często nieprecyzyjne lub mylne.