Stefan Żeromski is a Polish novelist and dramatist, often referred to as the "conscience of Polish literature." His works deeply explore themes of national identity, social injustice, and moral dilemmas set against turbulent historical backdrops. Żeromski masterfully portrays the psychological depth of his characters and their internal struggles, often situated within the dramatic landscape of 19th and 20th century Poland. His distinctive style blends lyrical prose with penetrating analysis, offering readers an intensely emotional and intellectual experience.
Doktor Tomasz Judym po zakończonej praktyce lekarskiej w Paryżu powraca do Warszawy. Ze smutkiem stwierdza, że nie ma szans na poprawienie losu ludzi z nizin społecznych, ludzi, z których i on pochodzi. Ani posada lekarza w ekskluzywnym uzdrowisku w Cisach, ani miłość do Joasi Podborskiej nie są w stanie zagłuszyć jego poczucia winy wobec najuboższych.
Dzieje grzechu to dramatyczna historia młodej dziewczyny z dobrego domu, która pod wpływem miłości łamie wszystkie wpojone jej zasady. Główna bohaterka, Ewa, zakochuje się w wynajmującym pokój w domu jej matki, Łukaszu. Okazuje się jednak, że mężczyzna jest żonaty i nie mogąc uzyskać rozwodu – zostawia dziewczynę. Ona mimo wszystko postanawia go odnaleźć… Dzieje grzechu od razu wywołały sprzeczne oceny. Krytyka zaskoczona tematyką utworu dopatrywała się dewiacji znakomitego talentu, podejrzewano pisarza o erotomanię lub histerię, uważano, że utwór jest pozbawiony sensu i idei. Wszystkie te reakcje wywołało pierwsze tak odważne w polskiej literaturze ukazanie tematyki seksualnej. Warto przekonać się, co było przyczyną tak skrajnych emocji.
Dzieje grzechu to dramatyczna historia młodej dziewczyny z dobrego domu, która pod wpływem miłości łamie wszystkie wpojone jej zasady. Główna bohaterka, Ewa, zakochuje się w wynajmującym pokój w domu jej matki, Łukaszu. Okazuje się jednak, że mężczyzna jest żonaty i nie mogąc uzyskać rozwodu – zostawia dziewczynę. Ona mimo wszystko postanawia go odnaleźć… Dzieje grzechu od razu wywołały sprzeczne oceny. Krytyka zaskoczona tematyką utworu dopatrywała się dewiacji znakomitego talentu, podejrzewano pisarza o erotomanię lub histerię, uważano, że utwór jest pozbawiony sensu i idei. Wszystkie te reakcje wywołało pierwsze tak odważne w polskiej literaturze ukazanie tematyki seksualnej. Warto przekonać się, co było przyczyną tak skrajnych emocji.
Głównym bohaterem Przedwiośnia Stefana Żeromskiego jest Cezary Baryka. Powieść
to historia dojrzewania młodzieńca i dorastania do pierwszych, dorosłych
wyborów, ale też opowieść o kraju, który po wielu latach zaborów odradza się i
w którym budzi się niepodległościowy entuzjazm. Tytuł utworu ma wymowę
metaforyczną: przedwiośnie bowiem to okres, w którym mimo chłodów i
zalegającego śniegu przyroda budzi się do życia i widoczne już są pierwsze
oznaki wiosny. Tak też w książce, po okresie odrętwienia, Baryka budzi się
duchowo, spostrzega błędy swojego wcześniejszego postępowania i w końcu staje
się świadomym Polakiem. Stefan Żeromski (1864-1925) polski prozaik,
publicysta, dramaturg zwany sumieniem polskiej literatury; autor m.in. Ludzi
bezdomnych (1900), Wiatru od morza (1922), Syzyfowych prac (1897) i Popiołów
(1904).
Paweł Obarecki to młody lekarz, który przed szesciu laty rozpoczął praktykę w prowincjonalnym Obrzydłówku. Początkowo świeżo upieczony doktor jest pełen zapału - walczy z przesądami, uczy zasad higieny, leczy za darmo. Jednak jego praca nie przynosi rezultatów, a ludzie odnoszą się do niego z niechęcią. Obarecki popada w rutynę, jego zainteresowania zaczynają ograniczać się do kart, rozmów z gospodynią, wizyt u aptekarza i proboszcza. Pewnego zimowego wieczoru zostaje wezwany do pacjentki, młodej nauczycielki z sąsiedniej wsi. Okazuje się, że ciężko chora na tyfus dziewczyna to Stanisława Bozowska, jego miłość z czasów studenckich...
Doktor Tomasz Judym po zakończonej praktyce lekarskiej w Paryżu powraca do Warszawy. Ze smutkiem stwierdza, że nie ma szans na poprawienie losu ludzi z nizin społecznych, ludzi, z których i on pochodzi. Ani posada lekarza w ekskluzywnym uzdrowisku w Cisach, ani miłość do Joasi Podborskiej nie są w stanie zagłuszyć jego poczucia winy wobec najuboższych.
Dzieje grzechu to dramatyczna historia młodej dziewczyny z dobrego domu, która pod wpływem miłości łamie wszystkie wpojone jej zasady. Główna bohaterka, Ewa, zakochuje się w wynajmującym pokój w domu jej matki, Łukaszu. Okazuje się jednak, że mężczyzna jest żonaty i nie mogąc uzyskać rozwodu – zostawia dziewczynę. Ona mimo wszystko postanawia go odnaleźć… Dzieje grzechu od razu wywołały sprzeczne oceny. Krytyka zaskoczona tematyką utworu dopatrywała się dewiacji znakomitego talentu, podejrzewano pisarza o erotomanię lub histerię, uważano, że utwór jest pozbawiony sensu i idei. Wszystkie te reakcje wywołało pierwsze tak odważne w polskiej literaturze ukazanie tematyki seksualnej. Warto przekonać się, co było przyczyną tak skrajnych emocji.
Przedwiośnie to wybitna powieść Stefana Żeromskiego wydana w 1924 (z datą 1925) w Warszawie. Składa się z trzech części: „Szklane domy”, „Nawłoć”, „Wiatr od wschodu”. Opowiada o życiu Cezarego Baryki, urodzonego i wychowanego w Baku, przyjeżdżającego do odrodzonej po I wojnie światowej Polski. Tytuł utworu ma charakter metaforyczny. Można go zrozumieć jako czas, w którym kształtowało się państwo polskie po okresie zaborów, a w kraju panował niepodległościowy entuzjazm. W roku 1928 swoją premierę miała adaptacja Przedwiośnia w reżyserii Henryka Szaro. Powieść Żeromskiego przeniósł na ekran Filip Bajon. Film Przedwiośnie miał swoją premierę 2 marca 2001 roku, a główną rolę Cezarego Baryki zagrał Mateusz Damięcki. „Polska szklanych domów” weszła do tradycji kultury polskiej jako gorzka refleksja na temat wspaniałych, ale niespełnionych oczekiwań na kraj naszych marzeń. Gorzka – bo rzeczywistość okazał się nie taka, jakiej spodziewał się Cezary Baryka. I do dzisiaj taka nie jest…
Doktor Tomasz Judym po zakończonej praktyce lekarskiej w Paryżu powraca do
Warszawy. Ze smutkiem stwierdza, że nie ma szans na poprawienie losu ludzi z
nizin społecznych, ludzi, z kt�rych i on pochodzi. Ani posada lekarza w
ekskluzywnym uzdrowisku w Cisach, ani miłość do Joasi Podborskiej nie są w
stanie zagłuszyć jego poczucia winy wobec najuboższych.
Głównym bohaterem Przedwiośnia Stefana Żeromskiego jest Cezary Baryka. Powieść
to historia dojrzewania młodzieńca i dorastania do pierwszych, dorosłych
wyborów, ale też opowieść o kraju, który po wielu latach zaborów odradza się i
w którym budzi się niepodległościowy entuzjazm. Tytuł utworu ma wymowę
metaforyczną: przedwiośnie bowiem to okres, w którym mimo chłodów i
zalegającego śniegu przyroda budzi się do życia i widoczne już są pierwsze
oznaki wiosny. Tak też w książce, po okresie odrętwienia, Baryka budzi się
duchowo, spostrzega błędy swojego wcześniejszego postępowania i w końcu staje
się świadomym Polakiem. Stefan Żeromski (1864-1925) polski prozaik,
publicysta, dramaturg zwany sumieniem polskiej literatury; autor m.in. Ludzi
bezdomnych (1900), Wiatru od morza (1922), Syzyfowych prac (1897) i Popiołów
(1904).
Polski nie ma na mapach Europy. Polacy starają się jednak funkcjonować w
obrębie państw zaborczych. Chcą się kształcić, robić karierę, żyć. Nauka to
konieczność, bo tylko ona otwiera drogę do niezależności i samodzielności. Tak
myślą państwo Borowiczowie, kt�rzy decydują się oddać swojego ukochanego
jedynaka, Marcinka, do szkoły. Chłopiec przybywa do klerykowskiego gimnazjum
jako uległy, got�w na spełnienie wszelkich nakaz�w rosyjskich nauczycieli
uczeń. Opuści je jako ktoś zupełnie inny - dorosły, dojrzały, świadomy tego,
kim jest młody człowiek.
Syzyfowe prace to powieść o dorastaniu i dojrzewaniu do patriotyzmu, o
odnajdywaniu w sobie miłości do ojczystego kraju i o walce z tymi, którzy chcą
tę miłość zniszczyć. Autor, opisując losy dwóch głównych bohaterów Marcina
Borowicza i Andrzeja Radka, ukazuje warunki, w jakich żyła i uczyła się
młodzież polska mieszkająca w zaborze rosyjskim, metody rusyfikacji i próby
przeciwstawiania się jej. Ale powieść ta to także książka o pierwszych,
niezapomnianych miłościach; o przyjaźniach, które przetrwają najcięższe próby
i pokonają nawet nieubłaganie płynący czas. Symboliczna jest przede wszystkim
sama wymowa tytułu: syzyfowe prace były bowiem w zamyśle autora bezskutecznymi
zabiegami zaborców mającymi na celu wynarodowienie polskiej młodzieży. Stefan
Żeromski (1864-1925) urodził się 14 października 1864 r. w Strawczynie,
pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Znamienity polski prozaik,
publicysta, dramaturg zwany sumieniem polskiej literatury; autor m.in. Ludzi
bezdomnych, Wiatru od morza, Popiołów i Przedwiośnia. Zmarł 20 listopada 1925
r. w Warszawie.
Cezary, jeune Polonais d'un État fantôme, voit sa vie transformée par la Grande Guerre et la Révolution bolchevique, entamant un voyage vers la reconstruction de son âme et de son pays.
Jako tom 26. „Pism zebranych”, wydawanych początkowo pod redakcją prof.
Zbigniewa Golińskiego, a obecnie pod red. prof. Zdzisława Jerzego Adamczyka,
ukazała się „Publicystyka 1920–1925” Stefana Żeromskiego. W tomie znalazło się
28 utworów publicystycznych autora „Przedwiośnia” (artykuły, przedmowy, listy
otwarte, recenzje), między innymi tak znane teksty, jak „Na probostwie w
Wyszkowie” lub „Snobizm i postęp”. Publikacja zawiera także dwa aneksy – w
jednym znajdziemy dwa teksty o prawdopodobnym autorstwie Żeromskiego, w drugim
– wywiady z pisarzem. Całość uzupełnia indeks osób do wszystkich trzech tomów
publicystycznych. „Pisma zebrane” Żeromskiego są wspólnym wydawnictwem
Instytutu Badań Literackich PAN i Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Nowela pozytywistyczna Stefana Żeromskiego Siłaczka należy do kanonu
literatury polskiej. Utwór, wydany po raz pierwszy w 1895 roku, opowiada
historię spotkania lekarza Pawła Obareckiego i jego młodzieńczej miłości
nauczycielki Stanisławy Bozowskiej. Okoliczności, w jakich bohaterowie
Siłaczki odnajdują się w małym miasteczku Obrzydłówek, są bardzo osobliwe:
lekarz zostaje wezwany do umierającej na tyfus nauczycielki. Wstrząśnięty
widokiem chorej przyjaciółki, Obarecki powraca myślami do lat studenckich w
Warszawie, kiedy to on i Stasia byli entuzjastami idei pozytywistycznych. To w
imię tych idei każdy z nich pewnego dnia zrezygnował z własnej kariery, a
nawet miłości, by wyjechać na prowincję z misją podjęcia pracy u podstaw. W
zderzeniu pięknych ideałów z realiami i mentalnością polskiej wsi w zaborze
rosyjskim, lekarz zrozumiał swoją naiwność i poddał się rządzącym obyczajom i
oportunizmowi lokalnych elit. Jak się okazało nauczycielka przeciwnie,
walczyła do końca, prowadząc pracę oświatową i wspierając ubogą ludność
wiejską. Swoją wierność ideałom opłaciła najwyższą ceną.
Doktor Tomasz Judym po zakończonej praktyce lekarskiej w Paryżu powraca do Warszawy. Ze smutkiem stwierdza, że nie ma szans na poprawienie losu ludzi z nizin społecznych, ludzi, z których i on pochodzi. Ani posada lekarza w ekskluzywnym uzdrowisku w Cisach, ani miłość do Joasi Podborskiej nie są w stanie zagłuszyć jego poczucia winy wobec najuboższych.
Doktor Tomasz Judym po zakończonej praktyce lekarskiej w Paryżu powraca do Warszawy. Ze smutkiem stwierdza, że nie ma szans na poprawienie losu ludzi z nizin społecznych, ludzi, z których i on pochodzi. Ani posada lekarza w ekskluzywnym uzdrowisku w Cisach, ani miłość do Joasi Podborskiej nie są w stanie zagłuszyć jego poczucia winy wobec najuboższych.
Żeromski w tych utworach w doskonały sposób łączy elementy opowiadania i
noweli. Tematycznie oba opowiadania dotyczą czasów powstania styczniowego i
oba mają bardzo symboliczny wymiar. W Rozdzióbią nas kruki, wrony ptaki
dobijające się do czaszki Szymona Winrycha symbolizują klęskę nie tylko
narodowego zrywu, ale także porażkę myśli o wspólnym działaniu różnych warstw
społecznych i ugrupowań w walce o wolną ojczyznę. Z kolei Echa leśne należą do
nurtu opowiadań związanych z problemem klęski powstania 1864 r. i oceny
postępowania Polaków. Autor ukazuje różne postawy wobec narodowego zrywu,
dając tym samym odpowiedź na pytanie o jedną z przyczyn powstańczej klęski.
Stefan Żeromski (1864-1925) polski prozaik, publicysta, dramaturg zwany
sumieniem polskiej literatury; autor m.in. Ludzi bezdomnych, Wiatru od morza,
Popiołów i Przedwiośnia.
Kompletne wydanie utworów Rozdziobią nas kruki, wrony i Echa leśne Stefana
Żeromskiego, bez cięć w treści, przygotowaliśmy z myślą o uczniach nie tylko
zastosowaliśmy czcionkę ułatwiającą czytanie oraz wygodne marginesy, dzięki
czemu wzrok nie męczy się szybko, ale także uzupełniliśmy tekst o przypisy,
wyjaśniające trudne lub archaiczne zwroty. Ponadto wydanie zawiera opracowanie
z biogramem autora, streszczeniem, kluczową dla utworów problematyką oraz
najważniejszymi pojęciami z zakresu literaturoznawstwa, które dotyczą
Rozdziobią nas kruki, wrony i Ech leśnych oraz epoki, w której powstały.
Opracowanie utworu pomoże nie tylko w przygotowaniu do lekcji i do
sprawdzianu, ale także będzie doskonałym materiałem powtórkowym przed
egzaminem maturalnym. Seria Lektury wydawnictwa Pumilio powstaje pod opieką
merytoryczną redaktorki prowadzącej, dr Agnieszki Wójtowicz-Zając,
literaturoznawczyni, która dba o wysoki poziom opracowania tekstu, zgodny z
podstawą programową.
Książę Józef Odrowąż, ciężko ranny powstaniec styczniowy, znajduje schronienie
w zrujnowanym dworze energicznej Salomei Brynickiej. Między młodymi ludźmi
stopniowo narasta uczucie dla bezgranicznie oddanej Józefowi dziewczyny staje
się ono najważniejszym przeżyciem, jakiego do tej pory doświadczyła.
Zdeterminowana postanawia walczyć o miłość, co doprowadza do niespodziewanego
finału.
Wszechobecne tępienie polskości, kary cielesne, spis zakazanych lektur,
podsłuchiwanie prywatnych rozmów, rewidowanie rzeczy osobistych, kontrolowanie
stancji, zakaz rozmawiania po polsku – tak wyglądała codzienność uczniów w
rosyjskiej szkole w Królestwie Polskim w latach 80. XIX wieku, kiedy to Polska
zniknęła z mapy Europy. Do takiej szkoły trafia Marcin Borewicz, który zmaga
się nie tylko z nauką, lecz także z rusyfikacją. W szkole – dzięki obcowaniu z
innymi uczniami – dojrzewa, poznaje siebie i przechodzi przemianę, dzięki
której zyskuje świadomość swojej narodowości. W opracowaniu znalazły się
następujące elementy: notka o autorze streszczenia: krótkie (całego utworu) i
szczegółowe (kolejnych rozdziałów lub części) plan wydarzeń charakterystyka
bohaterów problematyka utworu gatunek i rodzaj literacki znane cytaty motywy
literackie geneza utworu i/lub wyjaśnienie tytułu przykładowe tematy
wypracowań przykładowe zadania egzaminacyjne
V striedajúcich sa dramatických a lyrických obrazoch ukazuje tento román širokú panorámu poľského života na prelome 18. a 19. storočia po tragickom páde štátu a prvé pokusy znovunadobudnúť nezávislosť, ktoré v čase napoleonských vojen vychádzali z kruhov tzv. šľachtických revolucionárov
Sociálny román, klasické dielo poľskej literatúry. Odohráva sa vo Varšave, Paríži, prepychových kúpeľoch aj sliezskych baniach a jeho hrdinom je židovský lekár, predstaviteľ pokrokovej inteligencie. Sám vyšiel z úbohých pomerov a dosiahnuc vyššieho stupňa na spoločenskom rebríčku, začnebojovať o odstránenie najkrikľavejších chýb spoločnosti vedený vierou vo vyššie poslanie lekárstva, ktoré skôr či neskôr "bude určovať životné dráhy ľudovým masám, povznesie ich a obrodí svet".
Hlavnou témou knihy je podrodná analýza odnárodňovacích metód cárskej administrácie, ktorá sa zo všetkých síl usiluje vytrhnúť dorastajúcu mládež z jej prirodzených národných koreňov a vychovať z nej oddaných synov "veľkej, svätej Rusi".
Sága polského hrdinství a utrpení, podávající ve zkratce obraz lednového povstání 1863. Hrdina povídky, povstalecký voják, je v bitvě u Malogošče těžce raněn a dopraven na ztracený dvorec v lesích, kde ho ošetřuje a skrývá statečná dívka. Vzniká mezi nimi kouzelný příběh lásky, jehož tragický konec symbolisuje úděl Polska oné doby.
Sociální román, klasické dílo polské literatury. Odehrává se ve Varšavě, Paříži, přepychových lázních i slezských dolech a jeho hrdinou je židovský lékař, představitel pokrokové inteligence. Sám vyšel z ubohých poměrů a dosáhnuv vyššího stupně na společenském žebříčku, začne bojovat o odstranění nejkřiklavějších vad společnosti veden vírou ve vyšší poslání lékařství, které dříve či později „bude určovat životní dráhy lidovým masám, povznese je a obrodí svět“.
Cyklus próz zahrnuje historii Pomoří od dob Vikingů až po první léta po I. světové válce. Všecky prózy jsou spojeny postavou zlého ducha Smutka; je to postava, která se objevuje v lidových kašubských pohádkách, z níž Žeromski učinil symbol germanizace - a zla vůbec. Smutek přichází do Pomoří s dobyvatelskými Vikingy, převtěluje se do mnoha podob a škodí, kde může. Lidé se však ubrání jeho nástrahám, takže nakonec z Pomoří odchází. V cyklu těchto próz poznáváme nejen historii polského Pomoří, ale ve zkratce i dějiny celého Polska.