Reguły i iluzje fiskalne w Polsce

More about the book

Współczesne demokracje borykają się z wieloma polityczno-instytucjonalnymi czynnikami, które wpływają na politykę publiczną, nie dążącą do maksymalizacji użyteczności społecznej. Kluczowym problemem jest brak poczucia odpowiedzialności obywateli za finanse publiczne, co w połączeniu z asymetrią informacji prowadzi do nieświadomości o długookresowych ograniczeniach budżetowych. To skutkuje iluzją fiskalną, która przyczynia się do permanentnego deficytu budżetowego i szybkiej akumulacji zadłużenia. Taka sytuacja stanowi poważne wyzwanie dla stabilności fiskalnej, uznawanej za dobro publiczne niezbędne dla zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. Dlatego konieczne jest wprowadzenie rozwiązań instytucjonalnych, które chroniłyby obywateli przed skutkami nadmiernie rozluźnionej polityki fiskalnej, określanych jako reguły fiskalne. Publiczne władze, poddane tym ograniczeniom, powinny wdrażać reformy poprawiające stan finansów publicznych. W praktyce jednak często dochodzi do ich rozluźniania, co może być realizowane poprzez dostosowywanie reguł do bieżących potrzeb politycznych lub stosowanie kreatywnej rachunkowości. Te praktyki, obecne w polskich instytucjach, wskazują na potrzebę opracowania nowych rozwiązań, które zapewnią stabilność fiskalną w Polsce.