Performanse pamięci w literaturach i sztukach

More about the book

Zadanie podejmowane w tej książce wydaje się karkołomne. Wspólnym tytułem Performanse pamięci w literaturach i sztukach obejmujemy trzy odrębne praktyki związane z pamięcią i wiedzą o przeszłości: praktyki świadczenia, rekonstrukcyjne i spekulatywne. Skupiamy się na formatach i środkach realizacji tych praktyk we współczesnych literaturach i sztukach, nie negując ich odrębności, co byłoby skazane na niepowodzenie. Różnią się one metodologiami opisu, okolicznościami powstania oraz etapami rozwoju jako pól badawczych, co wpływa na ich miejsce w krajobrazie nauk humanistycznych. Z jednej strony, w studiach nad pamięcią pojawiają się diagnozy o kulturze posttraumatycznej i kryzysie świadczenia, z drugiej, badania kontrfaktualne i spekulatywne dopiero się kształtują. Refleksja nad praktykami rekonstrukcyjnymi znajduje się pośrodku, łącząc sprawdzone metodologie w bardziej rozbudowane teorie. Próba połączenia tych różnorodnych praktyk przypomina sytuację z bajki Iwana Kryłowa, gdzie wysiłki łabędzia, raka i szczupaka nie przyniosły rezultatu. Jedno łączy te praktyki: zarówno w aktach świadczenia, jak i rekonstrukcji oraz eksperymentach spekulatywnych mamy do czynienia z afektywno-kognitywnymi działaniami epistemicznymi, które balansują na granicy dyskursów faktograficznych i fikcjonalnych.