Najdalsza granica

More about the book

Wśród literatury wspomnieniowej z okresu II wojny światowej „Najdalsza granica” Helmuta Pabsta zajmuje szczególne miejsce. Pamiętniki te, w odróżnieniu od innych, są zbiorem notatek autora z pierwszej linii frontu oraz korespondencji, głównie do ojca, który również służył na froncie w I wojnie światowej. Pabst nie przeżył wojennej zawieruchy; jego los żołnierski zakończył się w 1943 roku na szlakach odwrotu między Briańskiem a Rosławlem, w dniu określanym jako „na froncie bez zmian”. Jego zapiski powstawały pod ścisłą cenzurą, co ograniczało zawartość korespondencji. Brakowało w nich szczegółowych informacji, takich jak liczby czy nazwy miejscowości, które były często zniekształcane. Mimo to, przemycane informacje pozwalają odtworzyć szlak bojowy Pabsta, weterana kampanii francuskiej, który był podoficerem w 129 pułku artylerii 129 Hesko-Turyńskiej Dywizji Piechoty Wehrmachtu. Jako łącznościowiec i obserwator artyleryjski zawsze znajdował się na pierwszej linii. Jego wojenne drogi prowadziły od Osowca i Augustowa aż pod Moskwę, gdzie brał udział w strasznym odwrocie oraz walkach na występie rżewskim, pod Jelnią, Briańskiem i na „Linii Hagen”.