Schaduwbeeld of Het geheim van Appeltern

More about the book

Joan Derk van der Capellen (1741-1784), door Jan en Annie Romein terecht 'De tribuun der burgerij' genoemd, vond met moeite zijn weg in de politiek. Hij forceerde zijn admissie tot de Overijsselse Ridderschap (1772) en kwam zo in de Staten. In de tijd van de regenten, gekenmerkt door oligarchisch en aristocratisch bestuur, trad stadhouder Willem V vaak op als absoluut monarch, beïnvloed door zijn voogd, de hertog van Brunswijk Wolfenbüttel. Hoewel er onvrede onder de burgerij was, nam deze niet dezelfde vormen aan als in Frankrijk en Amerika. Van der Capellen correspondeerde met 'nieuwlichters' in andere landen en verzette zich steeds meer tegen machtsmisbruik en de behandeling van de burger als onmondig. In 1781 publiceerde hij het hartstochtelijke pamflet 'Brief aan het volk van Nederland', een oproep om oude vrijheden en rechten te verdedigen. Dit kritische geschrift, vermoedelijk in samenwerking met zijn vriend François van der Kemp, werd op zijn landgoed Huis Appeltern ontworpen. Hella S. Haasse heeft een kroniek samengesteld op basis van authentieke documenten, die een beeld schetst van Nederland in een tumultueuze periode. Het boek biedt ook een speurtocht naar de innerlijke conflicten van Joan Derk, een man vol tegenstrijdigheden die, ondanks zijn zwakke gezondheid en tegenslagen, zich met opmerkelijke energie inzette voor democratische vernieuwingen in de Republiek.